M.I.A (သို႔မဟုတ္) မာယာ

ရက္ပ္အဆိုေတာ္“မာယာအရူလ္ပရာဂမ္ဆမ္”ကိုM.I.Aလို႔လူသိမ်ားႀကတယ္။
သူမကကိုယ္ဝန္လြယ္ေနရေပမဲ့ဂရမ္မီဆုေပးပြဲမွာတၿခားရက္ပါအဆိုေတာ္ေတြနဲ႔အတူတြဲေၿဖေၿဖာ္ခဲ့တယ္။
M.I.Aဟာတမီက်ားခြဲထြက္ေရးသမားေတြဘက္ကေနေထာက္ခံကာကြယ္ေနသူၿဖစ္တယ္လို႔စြပ္စြဲႀကတယ္။

သူမကအႀကမ္းဖက္မႈေတြကိုနေထာက္ခံပါဘူးလို႔ေၿပာဆိုခဲ့ေပမဲ့တမီက်ားေတြအေႀကာင္းကိုႏုိင္ငံတကာမွာထုတ္ေဖၚေၿပာ
ေနရတာကိုေက်နပ္ဝမ္းေၿမာက္ခဲ့ပါတယ္တဲ့။M.I.A ရဲ႕ၿပကြက္ေတြထဲမွာကေလးေတြက်ားရုပ္ထုေရွ႕မွာေဆာ့ကစားေနတာေတြ
ကိုေတြ႔ၿမင္ရမယ္။က်န္တဲ့ၿပကြက္ေတြမွာလည္းတမီတိုက္ဂါးေတြကိုေထာက္ခံစာနာနားလည္တဲ့သတင္းစကား၊သရုပ္ေဖၚပံုေတြကို
တင္ဆက္ေလ့ရိွတယ္။

တကယ္ေတာ့သူမကိုအဂၤလန္မွာေမြးခဲ့ေပမဲ့၊သူမ(၆)လသားအရြယ္မွာသီရိလကၤာႏိုင္ငံကိုသူမအေဖကၿပန္လည္ေခၚေဆာင္သြားခဲ့တယ္။
သူမအေဖကတမီးလ္တိုက္ဂါးခြဲထြက္ေရးသမားေတြရဲ႕ဗိသုကာ၊တမီးလ္ၿပည္သူေတြလြတ္ေၿမာက္ေရးအတြက္တိုက္ပြဲဝင္ေနသူ။

ဆိုေတာ့....တမီးလ္က်ားေတြရဲ႕ေခါင္းေဆာင္သမီးက ရက္ပ္အဆိုေတာ္ၿဖစ္လာတယ္။
ႏိုင္ငံတကာကိုဂီတနဲ႔ေထာက္ခံထိုးေဖာက္လာေတာ့တယ္။

M.I.A တဲ့။ ရက္ပ္ေတးဂီတကိုခံစားခ်င္သူေတြတခ်က္ေလာက္ႀကည့္လိုက္ပါအံုး။


The rest of the post

[ READ MORE... ]

နာဂစ္အလြန္ ခံစားမႈမ်ား

နယ္စပ္ဒုကၡသည္စခန္း က ကေလးေတြ
ဆာေလာင္ငတ္ၿပတ္လို႔မွအားမရေသးခင္
ငါ့ႏိုင္ငံ ရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္ေတြလည္း ဒုကၡသည္စခန္းေတြၿဖစ္ခဲ့ေပါ့
ငယ္ငယ္က အိပ္ယာဝင္ပံုၿပင္ေတြ.. သူရဲေကာင္းေတြက ကမၻာႀကီးကိုကယ္တင္ၿပီး
အဆံုးသတ္သြားတဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းမႈေတြထဲက်ေနာ္အိပ္ေပ်ာ္ခဲ့ရ။
ခုေတာ့---
အနိဌာရံုေတြကိုႀကည့္ၿပီး---က်ေနာ္မ်က္စိမွိတ္ဖို႔ႀကိဳးစားခဲ့ရ
မခ်ိမဆန္႔ေအာ္ဟစ္သံေတြနဲ႔ က်ေနာ္လန္႔ႏိုးေနခဲ့ရ။
မနက္လင္းရင္ သတင္းေတြကိုနားမေထာင္ရဲဘူး
တခါတခါ အင္တာနက္ကိုမဖြင့္ခ်င္ဘူး
အရြယ္ေရာက္တဲ့အခါ-- လူစိတ္မရိွတဲ့ေကာင္ေတြ နဲ႔အခ်ိန္ၿပည့္စစ္ခင္းေနရမယ္ဆိုတာ
က်ေနာ္ဘယ္မွာေတြးမိခဲ့လို႔လဲ။
ေႏြဦး ရဲ႕တံခါးေတြကိုတြန္းဖြင့္ႀကည့္မိတယ္။
စိမ္းစိုတဲ့ရႈေမွ်ာ္ခင္းေတြထဲမွာလဲ- လူေသေတြေမ်ာပါေနႀက---
က်ေနာ့္မိတ္ေဆြေတြလည္း ၿဖစ္ႏိုင္ေခ်ရိွသလိုလို..ေလပူေတြထဲ ေမ်ာပါေနႀက--
ေအာ္-- က်ေနာ့္ကိုယ္က်ေနာ္--
စနက္တံကိုစနစ္တက်ၿဖဳတ္ၿပီး…ေပါက္ကြဲမဲ့
ဗုံးတလံုးသာၿဖစ္လုိက္ခ်င္ေတာ့တယ္။




ရဝမ္ဒါမွာ လြန္ခဲ့တဲ့ (၁၄) ႏွစ္တံုးက ၿဖစ္ခဲ့တဲ့လူမ်ိဳးစုသုတ္သင္ရွင္းလင္းေရးပူေဆြးေအာက္ေမ့ဘြယ္အခမ္းအနားကို
မေန႔ကတြတ္ဆီ နဲ႔ဟူတူေခါင္းေဆာင္ေတြေပါင္းၿပီးက်င္းပေနတံုး-ဗမာၿပည္ဆိုင္ကလံုးအတြက္ေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး
ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ဘန္ကီးမြန္းက “ ဗမာအစိုးရရဲ႕ေပ်ာ့ေၿပာင္းလာတဲ့သေဘာထားဟာ
အေၿပာင္းအလဲတခုကိုဦးတည္လာႏိုင္တယ္” လို႔ဆိုလိုက္တယ္။ ၿပည္တြင္းမွာ ဒုကၡသည္ေတြကိုကူညီတဲ့လူေတြကိုစစ္အစိုးရကေႏွာက္ရွက္ဖမ္းဆီးေနတယ္။ လူေတြဒုကၡေတြႀကားမွာေသမင္းကိုခပ္ၿဖည္းၿဖည္းေစာင့္ေနႀကတယ္။ က်ေနာ္ကဘာရယ္မဟုတ္ဘူး။ ရဝမ္ဒါလူမ်ိဳးစုသုတ္သင္ရွင္းလင္းပြဲလုပ္ခါနီး ကုလသမဂၢၿငိမ္းခ်မ္းေရးတပ္ဖြဲ႕တခ်ိဳ႕ နဲ႔အစိုးရမဟုတ္တဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုကိုအကူအညီေတာင္းခဲ့တဲ့ကစၥတခုကိုသြားသတိရမိတယ္။ စစ္ေရးအရဝင္ေရာက္ဖို႔မဟုတ္ပါဘူး။ ဟူတူစစ္ေသြးႀကြေတြက ေလဒီယိုအသံလႊင့္စက္ေတြကေန တႏိုင္ငံလံုးမွာရိွတဲ့ ြတ္ဆီေတြကိုသတ္ဖို႔အမိန္႔ေပးဖု႔ိႀကိဳးစားတာကို
ကာကြယ္တဲ့အေနနဲ႔ႀကားၿဖတ္စက္ေတြကတဆင့္၊ ေရဒါေတြကတဆင့္အဲ့ဒီအသံလိႈင္းကိုဖ်က္ပစ္ဖို႔အကူအညီေတာင္းခဲ့ႀကတယ္။ ရဝမ္ဒါကဆင္းရဲတဲ့ႏိုင္ငံဆုိေတာ့ ေရဒီယိုကေနတဆင့္လူထုကိုဆက္သြယ္ေနရတဲ့နည္းပါ။ အသံလိႈင္းေတြကိုဖ်က္ခ်ပစ္ဖို႔ဆိုတဲ့အင္မတန္ရိုးစင္းလြယ္ကူတဲ့အရာတခုကိုစီအိုင္ေအ အပါအဝင္
ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းကမွမလုပ္ခဲ့ပါဘူး။ ေနာက္ေတာ့--- က်ေနာ္တို႔ဝမ္းနည္းရပါတယ္တဲ့။ ကလင္တန္ နဲ႔ ကိုဖီအာနန္ က ရဝမ္ဒါကိုသြားၿပီးေႀကကြဲၿပႀကတယ္။ ေနာက္ေတာ့ သမိုင္းေတြက ပညာတတ္ေတြအတြက္ အရသာခံသင္ယူရမဲ့ ဘာသာရပ္တခုလိုၿဖစ္လာတယ္။ ခုရက္ေတြ-စိတ္ထဲမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးအေႏွာက္အရွက္
ၿဖစ္ေနတဲ့အရာေတြရိွတယ္။ မိတ္ေဆြေတြကိုေမးစရာတခ်ိဳ႕ရိွေနပါေသးတယ္။


ေဆာင္းပါးအၿပည့္ အစံုကို အထက္မွာ ရိွတဲ့ “အဆင့္ (၄) ဆင့္ေပၚကအေတြးအေခၚမ်ား ႏွင့္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႔ၿပႆနာမ်ား”
ေဆာင္းပါးကိုဖတ္ပါ။

[ READ MORE... ]

သားသတ္သမား (သို႔) လူရႊင္ေတာ္ သန္းေရႊ

ဗိုလ္ခ်ဳပ္သန္းေရႊ တို႔စစ္အုပ္စုက “ ေခ်ာကရက္ေတြမလို၊ က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံမွာ ဗီတာမင္ၿပည့္တဲ့ငါးေတြရိွတယ္။ ဖားရိုက္စားလို႔ရတယ္။
ကစြန္းရြက္ခူးစားလို႔ရတယ္။”.... စတဲ့ေတာင္ေၿပာေၿမာက္ေၿပာစကားေတြေၿပာေနေတာ့ “လူသတ္သမား (သို႔) လူရႊင္ေတာ္” လို႔နာမည္
ႀကီးခဲ့တဲ့ ၁၉၇၁-၇၉ ကာလက ယူဂန္တာ က အာဏာရွင္ “အိုင္ဒီေအမင္” ကိုသြားသတိရမိတယ္။
အိုင္ဒီေအမင္ ဆိုတဲ့ေကာင္က ထင္ရာၿမင္ရာေလွ်ာက္လုပ္၊ေလွ်ာက္ေၿပာေနေတာ့ သူပညာမတတ္တဲ့အရာေတြက
တခုၿပီးတခုေဖၚၿပေနသလိုၿဖစ္ေနတယ္။

ယူဂန္တာအာဏာရွင္“ေအမင္”လက္ထက္မွာ လူ(၅) သိန္းနီးပါးသတ္ၿဖတ္ခံခဲ့ရတယ္။ အာရွသားေတြၿဖစ္တဲ့ အိႏၵိယန္း၊ ပါကစၥတန္
(ဟင္ဒူ၊မြတ္စလင္) ေတြ ေၿခာက္ေသာင္းနီးပါးတိုင္းၿပည္က ႏွင္ထုတ္ခံရတယ္။ သူတို႔က ယူဂန္တာမွာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြပိုင္ဆိုင္
ေနေတာ့ အာဏာရွင္ေအမင္ က သူ႔လူမ်ိဳးေတြအတြက္ထိခုိက္တယ္။ ဒါေႀကာင့္ အာရွသားေတြကိုႏွင္ထုတ္ဖို႔ဘုရားသခင္က
သူ႔ကိုအမိန္႔ေပးတယ္ဆိုၿပီး၊ လုပ္ခ်င္ရာေလွ်ာက္လုပ္ခဲ့တယ္။ သူကမဟုတ္တယုတ္လုပ္ထားေတာ့ အၿမဲတမ္းစိုးရိမ္၊
မယံုသကၤာစိတ္ေတြကိန္းေအာင္းေနတယ္။ လူေတြက သူ႔ကိုလုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္ဖို႔ႀကံေနတယ္ လို႔သူက
ထင္ေနတယ္။ ပညာမတတ္ေတာ့ တရက္မွာ ဝမ္းခ်ဳပ္ၿပီး ေနထိုင္မေကာင္းတဲ့ကိစၥကိုသူ႔ကိုတစံုတေယာက္ကအဆိပ္ခပ္ထားတယ္
လို႔ ဆရာဝန္ကိုထိပ္ထိပ္ၿပာၿပာေၿပာရွာတယ္။ ရီလည္းရီစရာေကာင္းသလို၊ ေသာက္ၿမင္ကပ္ဖို႔လည္းေကာင္းတယ္။
ေနာက္ဆံုး အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံၿဖစ္တဲ့ တန္ဆန္းနီးယား ႏိုင္ငံနဲ႔စစ္ၿဖစ္၊ စစ္ရႈံးလို႔ လစ္ဗ်ားကတဆင့္ ေဆာ္ဒီအာေရဗီးယားကိုထြက္ေၿပးရတယ္။ သူ႔အၿဖစ္အပ်က္ဇာတ္လမ္းေလးကို “ စေကာ့တလန္ ရဲ႕ေနာက္ဆံုးဘုရင္” ( The Last King of Scotland ဆိုၿပီးရုပ္ရွင္ကားေလးအၿဖစ္ဖန္တီးထားတယ္။ ေဖာရက္စ္ ကအာဏာရွင္ အိုင္ဒီေအမင္အၿဖစ္သရုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး
၂၀၀၆ အေကာင္းဆံုးသရုပ္ေဆာင္ဆုအၿဖစ္ အကယ္ဒမီဆု အပါအဝင္ Golden Globe ဆုေတြရခဲ့တယ္။
မႀကည့္ရေသးရင္ႀကည့္ေစခ်င္တယ္။
ေပါေႀကာင္ေႀကာင္ႏိုင္မႈေတြကိုႀကည့္ၿပီးဗမာၿပည္ကသန္းေရႊ တို႔အုပ္စုကိုအမွတ္ရေစပါလိမ့္မယ္။

[ READ MORE... ]

ကြ်န္ေတာ္တို႔အသံေတြက ၿငိမ္သက္ေနမွာမဟုတ္ဘူး
က်ေနာ္တို႔ က ခင္ဗ်ားတို႔အတြက္ေတာ့ အၿမဲတန္းပ်ံဝဲေနမဲ့လိပ္ၿပာဆိုးေတြပါ။
ႏွင္းဆီၿဖဴေတြက ခင္ဗ်ားတို႔ကို ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ကမၻာမွာ ထားခဲ့မွာမဟုတ္ဘူး

ၿမဴးနစ္ရဲ႕ႏွင္းဆီၿဖဴမ်ား ( ဖိုင္ကိုေမွ်ာ္ ပါ)

[ READ MORE... ]

ေအာ္စကာရိုမီယို

အို-ဘုရားသခင္-
လြတ္ေၿမာက္မႈေတြအတြက္ က်ေနာ္တို႔ကို အသင္ဖန္ဆင္းခဲ့တယ္၊
ဂုဏ္သိကၡာေၿပာင္ေၿမာက္စြာေနထိုင္ဖို႔အတြက္လည္းက်ေနာ္တို႔ကိုအသင္ဖန္ဆင္းခဲ့တယ္၊
အို--ဘုရားသခင္---
အမွန္တရားအတြက္ တိုက္ပြဲဝင္ဖို႔အတြက္လည္းအားအင္ေတြ အားလံုးကို က်ေနာ္တို႔အား
အသင္ေပးခဲ့တယ္မဟုတ္္ေလာ--
ဘုန္းေတာ္ႀကီးေအာ္စကာရိုမီယို

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
“ ၿပန္လည္ရွင္သန္ထေၿမာက္တဲ့ ေန႔ ” (The Easter Day) ဆိုတဲ့ေဝါဟာရ ကို ဘာရယ္မွန္းမသိခင္ကတည္းက ႀကိဳက္ခဲ့တယ္။Good Friday မွာ ခရစ္ေတာ္ကို ကားစင္တင္သတ္ခဲ့ေပမဲ့ (၃) ရက္ေၿမာက္ေသာ ေန႔မွာ ေလာက ကိုၿပန္လည္ထြန္းညိွဖို႔အတြက္ ခရစ္ေတာ္ရွင္သန္ထေၿမာက္ခဲ့တယ္၊
ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး (၆) လၿပည့္ေတာ့မယ္။
က်ေနာ္ကေတာ့ သူရဲေကာင္းေတြ၊ က်ေနာ္တို႔ၿမင္ခ်င္တဲ့ပံုရိပ္ေတြအားလံုးကိုၿပန္လည္ရွင္သန္ထေၿမာက္ေစခ်င္ေနခဲ့တယ္။
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

အို-ဘုရားသခင္-
လြတ္ေၿမာက္မႈေတြအတြက္ က်ေနာ္တို႔ကို အသင္ဖန္ဆင္းခဲ့တယ္၊
ဂုဏ္သိကၡာေၿပာင္ေၿမာက္စြာေနထိုင္ဖို႔အတြက္လည္းက်ေနာ္တို႔ကိုအသင္ဖန္ဆင္းခဲ့တယ္၊
အို--ဘုရားသခင္---
အမွန္တရားအတြက္ တိုက္ပြဲဝင္ဖို႔အတြက္လည္းအားအင္ေတြ အားလံုးကို က်ေနာ္တို႔အား
အသင္ေပးခဲ့တယ္မဟုတ္္ေလာ--
ဘုန္းေတာ္ႀကီးေအာ္စကာရိုမီယို



ႏွစ္ဆယ္ရာစုကစၿပီး လြတ္ေၿမာက္မႈဘာသာေရးပညာေက်ာင္းေတြ၊(Liberation Theology) လက္တင္အေမရိကမွာ ေခတ္စားခဲ့ဘူးတယ္။ ခရစ္ယာန္ဘာသာေရးအယူအဆနဲ႔ ဆိုရွစ္လစ္အေတြးေခၚကိုေပါင္းစပ္ထားတဲ့ လႈပ္ရွားမႈတခု။ သူတို႔က ခရစ္ေတာ္ဟာလူသားေတြကို
ကယ္တင္ယံုသာမကဘူး။ ဖိႏိွပ္သူကိုဆန္႔့က်င္ၿပီးလူသားကိုလြတ္ေၿမာက္ေအာင္လုပ္ေပးတဲ့သူၿဖစ္တယ္လို႔အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုႀကတယ္၊
ဒါေပမဲ့ ဗာတီကန္က ပုပ္ရဟန္းမင္း(၂) နဲ႔ ပုပ္ရဟန္းမင္း(၁၆) တို႔ဟာ ဒီအေတြးအေခၚေတြႀကီးးထြားလာမွာကိုစိုးရိမ္ေႀကာက္လန္႔ၿပီး
ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္ဆန္႔က်င္သူေတြအၿဖစ္ထင္ရွားတယ္၊အာဏာရွင္ေတြ က လြတ္ေၿမာက္ခ်င္သူေတြရဲ႕အသံေတြကိုသိတ္ေႀကာက္ခဲ့တယ္၊
ယုတ္မာပက္စက္မႈေပါင္းမ်ားစြာကိုက်ဴးလြန္ခဲ့ႀကတယ္၊ စစ္ေႀကာေရးစခန္းမွာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြ၊သီလရွင္ေတြ၊ တရားေဟာဆရာေတြ ႏိွပ္စက္ညွင္းပမ္းခံခဲ့ရသလို၊ အုပ္စိုးသူအစိုးရနဲ႔အလိုမတူတဲ့ခရစ္ယာန္ဘုရားရွိခိုးေက်ာင္းေတြ ဗံုးခြဲတိုက္ခိုကၿ္ခင္းခံခဲ့ႀကရတယ္၊
စစ္ေအးတိုက္ပြဲ ရဲ႕ဒုတိယေရွ႕တန္းစစ္မ်က္ႏွာေတြကိုႀကည့္လိုက္ရင္္ တတိယကမၻာေတြၿဖစ္တဲ့လက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံေတြဟာ
ၿပည္တြင္းစစ္ေတြထဲမွာ နစ္ၿမဳပ္ေနခဲ့ရတယ္၊
”လူတန္းစားမညီမွ်မႈေတြ၊ မတရားမႈေတြရိွေနသေရြ႕ လူမႈဖူလံုေရးအတြက္တိုက္ပြဲေတြ ရိွေနမယ္”လို႔ဆိုတယ္၊ ဗင္နီဇြဲလား၊ အီေကြေဒါ၊ က်ဴးဘား၊ နီကာရာဂြါ စတဲ့ လက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံေတြဆီက ၿပႆနာေတြ၊တိုက္ပြဲေတြဟာ လူတန္းစားမညီမွ်မႈ၊ ႏိုင္ငံႀကီးေတြရဲ႔ စီးပြားေရးအရ
ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈေတြေႀကာင့္ၿဖစ္တယ္။
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၉၈၀ မတ္လ(၂၄) ရက္ေန႔- လက္တင္အေမရိကအလယ္ပိုင္းက အယ္စယ္ဗားဒိုး (El Salvado)ဆိုတဲ့ႏိုင္ငံတခုမွာ ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေအာ္စကာရိုမီယို လုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္ခံခဲ့ရတယ္။ သူရဲ႕စ်ာပနပြဲကို လူေပါင္း ႏွစ္သိန္းခြဲေက်ာ္တက္ခဲ့ၿပီး အစိုးရဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈ႔တခု
အၿဖစ္လုပ္ခဲ့ႀကတယ္၊ အယ္ဆယ္ဗာဒိုႏိုင္ငံအတြက္သမိုင္းစဥ္တေလ်ာက္္အႀကီးမားဆံုးလူထုလႈပ္ရွားမႈတရပ္လို႔ဆိုႀကတယ္၊ ရိုမီယိုလုပ္ႀကံခံရမႈေႀကာင့္ႏိုင္ငံတကာ ရဲ႔အမ်က္ေဒါသဟာအယ္စယ္ဗားဒိုးႏိုင္ငံကို ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲေရးလုပ္ဖို႔တြန္းအားေပး
ခဲ့ႀကတယ္၊ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု ဝါရွင္တန္ဒီစီ နဲ႔ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ၊ ဝက္မင္စတာၿမိဳ႕ ရဲ႕ဘာသာေရးဘုရားေက်ာင္းၿပတိုက္မွာ ရုရွားက မယ္ေတာ္ အယ္လီစဘက္၊ မာတင္လူသာကင္းတို႔နဲ႔အတူ၊ ေအာ္စကာရိုမီယို ကို ႏွစ္ဆယ္ရာစုရဲ႕သူရဲေကာင္းမ်ားအၿဖစ္ ရုပ္ထုေတြထုဆစ္ၿပီးဂုဏ္ၿပဳခဲ့ႀကတယ္၊
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ေအာ္စကာ ရိုမီယို

အီစသာ အေငြ႔အသက္ေတြကိုရွင္သန္ထေၿမာက္္ခြင့္မေပးခ်င္သူေတြရဲ႕အႀကံအစည္ေတြ-တဲ့ေလ၊
လူမိုက္ဂိုဏ္းေတြႏွင့္ ကမၻာမွာဒုတိယအႏၱရာယ္အမ်ားဆံုးၿမိဳ႕လို႔လူသိမ်ားသည့္္ စံစယ္လ္ဗာဒို ၿမိဳ႕ေလးဆီသို႔လက္တင္အေမရိက၏ ငလ်င္ေတြ
ကတခါတခါၿမိဳ႕တခုလံုးကိုဖ်က္ဆီးတတ္သည္။ သူမ်ားတကာေတြ ေအာက္တိုဘာေတာ္လွန္ေရးဆင္ႏြဲေနၿပီးလူ႔အဖြဲ႔အစည္းတခုကို
စတည္ေဆာက္ဖို႔စိတ္ကူးခဲ့သည့္ ၁၉၁၇ မွာ အယ္ဆယလ္္ဗားဒို ႏိုင္ငံကေတာ့ မီးေတာင္ေပါက္ကြဲမႈေတြ၊ ေခ်ာ္ရည္စီးေႀကာင္းေတြရဲ႔
အႏၲရာယ္ေတြကလြတ္ေၿမာက္ဖို႔အတြက္ၿမိဳ႕ေတာ္ ေတြကိုတေနရာၿပီးတေနရာေၿပာင္းခဲ့ရသည္၊ကာဗြန္ဒိုင္ေအာက္ဆိုိဒ္ ဓါတ္မ်ားၿဖင့္ေလထု
ညစ္ညမ္းမႈေတြက ခ်ိဳင့္၀ွမ္းေတြဆီကတဆင့္ၿမိ႕တခုလံုးကိုလၽႊမ္းၿခံဳထားတတ္သည္၊ လူသတ္မႈေတြကလည္း ၂၀၀၆ ေဖေဖၚဝါရီလ ႏွင့္ ဂ်န္နဝါရီလတခုထဲမွာပင္ ၅၅၆ ႀကိမ္ရိွခဲ့သတဲ့။ ဟြန္ဒူယပ္စ္၊ ဂြါတီမာလာ လူမိုက္ဂိုဏ္းေတြႏွင့္အၿပိဳင္ ဒုစရိုက္သမားေတြက ေၿခာက္ေသြ႕ပူၿပင္းမႈႏွင့္ မိုးရြာသြန္းမႈ ႏွစ္မ်ိဳးသာရိွသည့္ရာသီမွာအတင့္ရဲစြာ က်က္စားေလ့ရိွသည္။ လူတန္းစားကြာဟမႈေတြက ႏိုင္ငံ၏ၿပႆနာေတြကိုပိုမိုေတာက္ေလာင္
ေစခဲ့သည္။ ေရာင္စံုသစ္ပင္တန္းညိဳ႕ညိဳ႕မ်ား။ ဇိမ္ခံေရကူးခံမ်ားႏွင့္ ႀကယ္ငါးပြင့္ေဟာ္တယ္မ်ားဆီမွာ လူကံုတန္ေတြ ညဦးယံပါတီေတြထဲရယ္ေမာေနခ်ိန္၊ သာမန္ၿပည္သူေတြက လမ္းေဘးက စားႀကြင္းစားက်န္ေတြကိုလိုက္ရွာစားေနရသလို။ မိုးေတြသဲသဲမဲမဲရြာေနသည့္ညေတြမွာ
အိပ္စရာေနရာကိုလိုက္ရွာေနရသည့္ အိမ္ေၿခမဲ့ေတြရဲ႕ငရဲလိုကမၻာက အယ္စယ္ဗားဒိုႏိုင္ငံ၏ၿပကြက္ေတြၿဖစ္ေနသည္။
လူတန္းစားကြာဟမႈေတြႀကီးေနေသာ အလယ္ပိုင္းလက္တင္အေမရိကရဲ႕ၿမိဳ႕ေတြမွာ အုပ္စိုးသူလူတန္းစားရဲ႕ခ်စားမႈေတြ၊ အာဂတိလိုက္စားမႈေတြက ၿပည္သူေတြ၏အက်ပ္အတည္း၊ငတ္ၿပတ္မႈေတြကို ေယာင္လို႔ပင္စိတ္မဝင္စား၊ ူမႈဘဝေတြကိုေထာက္ကူေပးမည့္ဆိုရွယ္လစ္အေတြးအေခၚေတြႏွင့္
ႏုိင္ငံေရးသမားေတြက လက္တင္အေမရိကကို ရုန္းထဖို႔ႀကိဳးစားႀကည့္ႀကသည္။ သို႔ေသာ္-စစ္ေအးတိုက္ပြဲကာလမွာ ဘက္ေရြးရမည့္ ကစားပြဲေတြ
ကအညွာအတာကင္းမဲ့စြာ အေႀကာင္းဖန္လာၿပီ။ ဆိုရွယ္လစ္အေတြးအေခၚရိွသူေတြကို လုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္ပစ္လိုက္သည့္သတိေပးသံေတြ၊ ႏိုင္ငံရပ္ၿခားအင္အားႀကီး ႏို္င္ငံေတြ ရဲ႕စြက္ဖက္မႈေတြက လက္တင္အေမရိက ကိုပိုၿပီးဖရိုဖရဲ ၿဖစ္ေနခဲ့သည္၊ လူထု ကေရြးခ်ယ္တင္ေၿမာက္သည့္ လူထုကိုယ္စားလွယ္အစစ္ေတြ၊ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို မသမာမႈေပါင္းစံုႏွင့္ အစိုးရကဦးစီးၿပီးေခ်မႈန္းဖို႔ႀကိဳးစားခဲ့သည္၊
၁၉၇၀ လြန္ကာလေတြ၏ဇာတ္လမ္းအဖြင့္ကေသြးစည္းေႀကာင္းေတြေပၚမွာ ကခုန္ေနၿပီ၊

ေဘာလံုးစစ္ပြဲ

၁၉၆၉ မွာ ဟြန္ဒူယပ္စ္ နဲ႔စယ္လ္ဗာဒို ႏွစ္ႏိုင္ငံအႀကား ဖီဘာေဘာလံုးေၿခစစ္ပြဲၿပိဳင္ပြဲ ေပၚမွာမူတည္ၿပီးစစ္ၿဖစ္ခဲ့ႀကတယ္။ နာရီ (၁၀၀) စစ္ပြဲ လို႔လူသိမ်ားတယ္၊ ေၿမာက္အေမရိကတိုက္ ေၿခစစ္ပြဲေဘာလံုးၿပိဳင္ပြဲမွာ-ပထမပြဲကို ဟြန္ဒူယပ္စ္ႏိုင္ငံၿမိဳ႕ေတာ္မွာက်င္းပၿပီးဟြန္ဒူယပ္စ္ကႏိုင္တယ္၊
ဒုတိယပြဲကို အယ္ဆယ္လ္ဗာဒို မွာက်င္းပေတာ့ စယ္လ္ဗာဒို က ႏိုင္တယ္။ ဟြန္ဒူယပ္စ္ က လူေတြမေက်မနပ္ၿဖစ္ၿပီး ကားမီးရိႈ႕၊မုဒိမ္းက်င့္၊
လူသတ္မႈေတြက်ဴးလြန္ရာကေန (၆) ရက္ႀကာစစ္ပြဲၿဖစ္ခဲ့တယ္၊ တကယ္ေတာ့ ေဘာလံုးပြဲ က စစ္ပြဲကိုစၿဖစ္ေစတဲ့အေႀကာင္းရင္းေတာ့မဟုတ္ဘူး။ ဟြန္ဒူးယပ္စ္ ကို ေၿပာင္းေရြ႕ေနထိုင္အလုပ္လုပ္ႀကတဲ့ စယ္လ္ဗာဒိုးၿပည္သူ (၃) သိန္းခြဲေလာက္ရိွတယ္။ အဲ့ဒီအေရအတြက္ဟာ ဟြန္ဒူးယပ္စ္ လယ္သမားအေရအတြက္စုစုေပါင္း ရဲ႔ (၂၀) ရာခိုင္ႏႈန္း ရိွတယ္။ ဒါေပမဲ့ၿပႆနာက ဟြန္ဒူးယပ္စ္မွာ ရိွတဲ့လယ္သမား နဲ႔စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြက စယ္လ္ဗာဒိုးဆန္႔က်င္ေရးစိတ္ဓါတ္ရိွၿပီး လယ္ေၿမဥပေဒ ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲေရးလုပ္ဖို႔အတြက္ဖိအားေပးႀကတယ္။
၁၉၆၉ မွာ လယ္သမားအဖြဲ႔အစည္းေတြ က လယ္ေၿမဥပေဒသစ္ကို ေအာင္ၿမင္စြာၿပဒါန္းႏိုင္ခဲ့တယ္။ အယ္စယ္လ္ဗာဒို ႏိုင္ငံသားေတြ ဟြန္ဒူးယပ္စ္ ကေနစြန္႔ခြာဖို႔အႀကာင္းေတြက လယ္ေၿမဥပေဒ ေတြကအဓိကၿဖစ္သလို၊ ဟြန္ဒူးယပ္စ္သားေတြရဲ႔တိုက္ခိုက္ၿခင္းခံခဲ့ရတာေတြလည္းပါတယ္။ အယ္စယ္လ္ဗားဒို ႏိုင္ငံဟာသူႏိုင္ငံသားေတြကို တိုက္ခိုက္တဲ့လုပ္ရပ္အေပၚအမ်က္ေဒါသထြက္ခဲ့ႀကတယ္၊ ဒီလိုေဒါသထြက္ေနတဲ့ မီးေတာင္ၿမံဳေတြက ေဘာလံုးပြဲမွာ အဓိကရုဏ္းၿဖစ္ေတာ့ ေပါက္ကြဲခဲ့ေတာ့တယ္၊ ဘာပဲၿဖစ္ၿဖစ္ (၆) ရက္ႀကာစစ္ပြဲက အယ္စယ္လ္ဗားဒိုး ႏိုင္ငံတခုလံုးကို ကစင့္ကလ်ား
ၿဖစ္သြားၿပီး စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းကိုဆိုက္ေရာက္လာခဲ့တယ္၊

စစ္အာဏာသိမ္း အစိုးရ ႏွင့္ ၿပည္တြင္းစစ္ပြဲ

အေတာမသတ္စစ္အာဏာသိမ္းပြဲေတြ နဲ႔ အတိုက္အခံေတြကို ရက္ရက္စက္စက္သတ္ၿဖတ္မႈေတြက ႏိုင္ငံမွာၿဖစ္ရိုးၿဖစ္စဥ္တခုလိုၿဖစ္ေနတယ္၊
၁၉၄၄ ကာလထိ အတိုက္အခံႏိုင္ငံေရးသမားေတြ သံုးေသာင္းေက်ာ္အသတ္ခံရတယ္၊ လယ္သမားသူပုန္ထမႈေတြ၊ စစ္တပ္ကေခ်မႈန္းမႈေတြ၊ လူမႈေၿပာင္းလဲေရးတိုက္ပြဲေတြက စစ္ေအးကာလတိုက္ပြဲကာလေတြဲ ထိသယ္ေဆာင္လာခဲ့တယ္။ ေဘာလံုးစစ္ပြဲ ရဲ႔အက်ိဳးဆက္အၿဖစ္ စီးပြားေရးခြ်တ္ၿခံဳက်ၿပီး၊ ၿပည္သူေတြကစဥ့္ကလ်ားၿဖစ္ေနတာကိုစစ္အစိုးရ က ဥေပကၡာၿပဳထားခဲ့တဲ့အတြက္ အတိုက္အခံႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊လယ္သမားေတြက အစိုးရကိုေတာ္လွန္ပုန္ကန္ဖို႔အတြက္ မဟာမိတ္တပ္ေပါင္းစုေတြဖြဲ႔ခဲ့ႀကတယ္။
ဒါေပမဲ့ စစ္အစိုးရကလည္း ၿပင္းထန္တဲ့ဖိႏွိပ္မႈေတြနဲ႔ အင္အားသံုးေၿဖရွင္းတယ္။ အတုအေယာင္ေရြးေကာက္ပြဲေတြကို က်င္းပၿပီးလူထုကို ေၿဗာင္လိမ္တယ္။ ဒါေႀကာင့္လူထုကလည္း ဆႏၵၿပပြဲေတြနဲ႔တုန္႔ၿပန္တယ္။ ၁၉၇၇ လူထုဆႏၵၿပပြဲကို စစ္အစိုးရက လူ (၇၀၀၀) သတ္ၿဖတ္ပစ္ခဲ့တဲ့
အင္အားသံုးႏိွပ္ကြပ္မႈေတြရိွခဲ့တယ္။ ႏိုင္ငံေရးမၿငိမ္သက္မႈေတြက ရပ္တန္႔မသြားဘူး၊ ဒါေႀကာင့္ ၁၉၇၉ မွာစစ္တပ္ကအာဏာထပ္သိမ္းတယ္။
အာဏာသိမ္းအစိုးရကို အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု က ေငြအား၊လက္နက္အင္အားေထာက္ပံ့ေပးခဲ့တယ္။ စစ္ေအးတိုက္ပြဲကာလမွာ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု အဓိကေႀကာက္တာက ြန္ၿမဴနစ္ေတြကိုထိန္းခ်ဳပ္ထားႏိုင္ဖို႔တခုပဲၿဖစ္တယ္။
ဆိုေတာ့-- အာဏာသိမ္းစစ္အစိုးရရဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို မသိက်ိဳးကြ်ံၿပဳခဲ့တယ္။
ဖရန္ဘန္ဒိုမာတီ အမ်ိဳးသားလြတ္ေၿမာက္ေရးတပ္ဦး ( Farabundo Marti National Liberation Front) ကို ကြန္ၿမဴနစ္ပါတီက ဦးေဆာင္တယ္
( အခုထိ-သူတို႔ဟာ ႏိုင္ငံထဲမွာ အဓိက ပါတီ ႏွစ္ခုထဲကတခုၿဖစ္တယ္)။ ၁၉၈၀ နဲ႔ ၁၉၉၂ ကာလမွာ အာဏာသိမ္းစစ္အစိုးရနဲ႔
အမ်ိဳးသားလြတ္ၿမာက္ေရးတပ္ဦးႀကားႏြဲခဲ့တဲ့စစ္ေတြေႀကာင့္ လူ ရွစ္ေသာင္းနည္းပါးေသေႀကခဲ့တယ္။ လူ (၈၀၀၀) ေက်ာ္ေပ်ာက္ဆံုးခဲ့တယ္။ လူတသန္းေက်ာ္အိုးမဲ့အိမ္မဲ့ၿဖစ္ခဲ့ရသလို ေနာက္ထပ္လူတသန္းေက်ာ္ ၿပည္ပကိုထြက္ေၿပးခဲ့ရတယ္။ ခရစ္ယာန္ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေအာ္စကာရိုမီယို က ႏိုင္ငံေရးမၿငိမ္သက္မႈေတြ၊ ဆင္းရဲငတ္ၿပတ္မႈေတြကို သတိမထားခဲ့မိဘူး၊ သူကလူတိုင္းကို ဆင္းရဲဒုကၡအေပါင္းက လြတ္ဖို႔အတြက္
တရားဓမၼေတြကိုသာေလ့လာလိုက္စားေနခဲ့တယ္။

ကြန္ဆာေဗးတစ္ တရားေဟာဆရာ (သို႔မဟုတ္) ငယ္ဘဝရဲ႕စိတ္ကူး

အသက္ ႏွစ္ဆယ္ေၿခာက္ႏွစ္အရြယ္ ေအာ္စကာရိုမီယို ရဲ႕ေန႔ရက္ေတြမွာ တရားေဟာဆရာအၿဖစ္ခံအပ္ၿခင္းခံခဲ့ရၿပီးေနာက္
ေရာမၿမိဳ႕မွာ ခရစ္ယာန္တရားေတာ္ေတြကိုစံနစ္တက်ေလ့လာတဲ့ပါရဂူဘြဲ႔ကိုယူမယ္ဆိုသည့္ရည္ရြယ္ခ်က္တခုထက္မပိုခဲ့ပါ။ သူက ၁၉၄၃ မွာ ပါရဂူဘြဲ႔ကိုမၿပီးဆံုးေသးခင္အီတလီႏိုင္ငံက မူဆိုလိုနီ ဖက္ဆစ္အစိုးရရဲ႕ဆင့္ေခၚၿခင္းကိုခံခဲ့ရသည္၊ အီတလီကေနသူ႔ႏိုင္ငံကိုအၿပန္လမ္းခရီးမွာ က်ဴးဘားႏိုင္ငံ ကိုဝင္ၿပီးေခတၱနားခိုစဥ္ က်ဴးဘားရဲေတြကဖက္ဆစ္ႏိုင္ငံတခုဆီကၿပန္လာေသာ သူေတြဆိုၿပီးသကၤာမကင္းၿဖစ္ကာ
ဖမ္းဆီးလိုက္သည္။ အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာ ပုဒ္မတတ္ၿခင္းမရိွ။တရားစြဲဆိုၿခင္းမရိွပဲ၊လအေတာ္ႀကာေနထိုင္ခဲ့ရၿပီး သူႏွင့္အတူလုပ္ေဖၚကိုင္ဘက္
တေယာက္က်မ္းမာေရးအေၿခအေနဆိုးဝါးလာသၿဖင့္ေဆးရံုတင္ ကုသဖို႔အေႀကာင္းကဖန္လာသည္။
ေဆးရံုေပၚမွာတက္ကုသၿပီးမႀကာခင္သူတို႔ရဲ႕ႏိုင္ငံကိုၿပန္သြားႏိုင္ေႀကာင္းက်ဴးဘားအစိုးရကအေႀကာင္းႀကားလာသည္၊ ဒီလိုႏွင့္အိမ္ၿပန္ေရာက္ခဲ့ရသည္။ ထိုအၿဖစ္အပ်က္ေတြက သူ႔ဘဝကိုထူးထူးၿခားၿခားဘာမွမၿဖစ္ခဲ့။ သူကလူတိုင္းကိုခြင့္လြတ္စိတ္၊ ခ်စ္ၿခင္းေမတၱာ--စေသာအရာေတြႏွင့္ခ်ဥ္းကပ္ေလ့ရိွသည္။
သို႔ေသာ္--သူခ်စ္ၿမတ္ႏိုးေသာႏိုင္ငံ အယ္စယ္လ္ဗာဒို ဆီမွာ သူသင္ႀကားယူခဲ့ေသာ ဘာသာေရးအယူအဆေတြ၊ ကိုယ္က်င့္သိကၡာေတြကို တန္ဘိုးထားမဲ့သူေတြႏွင့္ ေစာ္ကားမဲ့သူေတြကတၿပိဳင္တည္းေစာင့္ႀကိဳေနသည္
ဆိုတာကို သူႀကိဳတင္စဥ္းစားမထားခဲ့။

၁၉၇၇ ေဖေဖၚဝါရီ (၂၃) မွာ အယ္လ္စယ္လ္ဗားဒိုး ႏိုင္ငံရဲ႕ၿမိဳ႕ေတာ္ စံအယ္လ္ဗားဒိုးၿမိဳ႕ ရဲ႕အၿမင့္ဆံုးအာဏာပိုင္
ဘုန္းေတာ္ႀကီးအၿဖစ္ခံအပ္ၿခင္းခံရတယ္။ ၿမိဳ႕ေတာ္ကိုသြားတဲ့လမ္းေႀကာင္းမွာပထမဆံုးအေတြ႔အႀကံဳအၿဖစ္၊ အစိုးရတပ္ေတြက မဲေပးဖိုရလာတဲ့ ကားေတြကိုတားဆီး ဖ်က္ဆီး၊ ေသနတ္ နဲ႔ပစ္ၿခိမ္းေၿခာက္ခဲ့ႀကတယ္။ လူေတြက ၿမိဳ႔ေတာ္ဆီကို လမ္းေလ်ာက္ၿပီးမဲသြားေပးဖို႔ဆံုးၿဖတ္ႀကတယ္။ ရိုမီယို ကိုယ္တိုင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္းဆီက ရာထူးသစ္ကိုလက္ခံဖို႔အတြက္ဆင္းၿပီးလမ္းေလ်ာက္ခဲ့ရတယ္။ တၿခားတဘက္မွာေတာ့-ႏိုင္ငံရဲ႕အစိုးရ က ရိုမီယို လို
ရိုးရာကြန္ဆာေဗးတစ္အယူအဆရိွ တဲ့ဘုန္းေတာ္ႀကီးတပါးကိုခန္႔လိုက္ၿခင္းအားၿဖင့္ အစိုးရဟာ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္း ရဲ႔ေထာက္ခံကူညီမႈ နဲ႔ အရာအားလံုးကိုတရားဝင္ဥပေဒၿပဒါန္းပိုင္ခြင့္ရရိွမွာၿဖစ္တယ္။ ဒါကိုသိေနတဲ့ စံစယ္လ္ဗန္ဒို က ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြ က ရိုမီယို ကို မယံုသကၤာစိတ္၊ ထိတ္လန္႔ေႀကာက္ရြံ႕စိတ္၊ လက္ခံႏိုင္မႈမရိွတဲ့စိတ္ေတြ နဲ႔တုန္႔ၿပန္
ႀကိဳဆိုခဲ့ႀကတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြက လက္ဝဲသူပုန္ေတြနဲ႔နီးစပ္ေနသူေတြၿဖစ္ေနေတာ့ ရိုမီယို လိုအစိုးရက အသံုးခ်မဲ့ကြန္ဆာေဗးတစ္တရားေဟာဆရာကို လက္မခံခ်င္ႀကတာဘာမွေတာ့မဆန္းဘူး။

လင္းႏို႔တေကာင္၏ ေဇာက္ထိုးစြဲအိပ္မက္မ်ား

ၿမိဳ႕ေတာ္ကိုေၿခခ်မိခ်ိန္ ပထမဦးဆံုးမိန္႔ခြန္းမွာ “ က်ေနာ္တို႔ဟာ ရိုးရာယံုႀကည္မႈေတြအေပၚအေၿခခံၿပီး ဘုရားသခင္ေဟာႀကားခဲ့တဲ့လမ္းေႀကာင္းအတိုင္သြားႀကမယ္၊ ဒါေပမဲ့ အမွန္တရားကိုဆုပ္ကိုင္ထားရမယ္” လို႔ ရိုမိယိုကမိန္႔ႀကားခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ က ဆႏၵၿပပြဲေတြကို အစိုးရ ကရက္ရက္စက္စက္သတ္ၿဖတ္ေခ်မႈန္းလိုက္တဲ့ညမွာ အစိုးရထိပ္ပိုင္းစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြက်င္းပတဲ့ညစာစားပြဲဆီေရာက္ေနတယ္။ သိတ္မႀကာဘူး၊ သူနဲ႔တေလ်ာက္လံုးလုပ္ေဖၚကိုင္ဘက္တရားေဟာဆရာ ရိူတီလီယို ဂရမ္ဒီ ေရာက္လာၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္ဆီကအစုလိုက္အၿပံဳလိုက္
သတ္ၿဖတ္မႈေတြအေႀကာင္းလာအေႀကာင္းႀကားတယ္။ တရားေဟာဆရာ က သူဒီၿမိဳ႕မွာဆက္မေနႏိုင္ေတာ့ ေႀကာင္း လာႏုတ္ဆက္ေၿပာရွာတယ္။
ရိုမီယို က သူ႕သူငယ္ခ်င္းတရားေဟာဆရာဘယ္ကိုသြားမယ္ဆိုတာေမးခဲ့ၿပီး၊ ၿမိဳ႕လယ္ကဆႏၵၿပပြဲၿဖစ္ပြားရာကိုသြားခဲ့တယ္။ ေသြးကြက္ေတြ၊ လူေသႀကားမွာ ငိုေနတဲ့ကေလးေတြႀကားသူေလ်ာက္သြားခဲ့ၿပီး၊ အားေပးႏွစ္သိမ့္ ရံုကလြဲၿပီး ႏို္င္ငံေရးၿပႆနာေတြကို ဘာမွေလးေလးနက္နက္
မစဥ္းစားခဲ့။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္တေန႔မနက္အိပ္ယာထေတာ့ သူ႔သူငယ္ခ်င္းတရားေဟာဆရာ ရူတီလီယို ဂရမ္ဒီ (Rutilio Grande)သြားမဲ့လမ္းဆီက
ေနသတင္းစကားသယ္ေဆာင္လာခဲ့တယ္။ “ဂရမ္ဒီ လုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္ခံလိုက္ရၿပီ” တဲ့
သူငယ္ခ်င္းတရားေဟာဆရာ ဂရမ္ဒီ ရဲ႔အေလာင္းေဘးမွာ ရပ္ၿပီး ရိုမီယိုတေယာက္ တုန္လႈပ္စြာေတြးေနမိတယ္။
“ငါ့ သူငယ္ခ်င္းက ငါလိုပဲ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းအတြက္ေကာင္းတာေတြလုပ္ခဲ့တယ္။ ခုေတာ့ ဒီလိုဆိုးဝါးတဲ့ဘဝမ်ိဳးနဲ႔အဆံုးသတ္ခဲ့တယ္။
ငါလည္းသိတ္မႀကာဘူး သူ႔လိုပဲအဆံုးသတ္ရေတာ့မယ္ထင္ပါရဲ႕” လို႔ေၿပာေနမိတယ္။
ဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္းကို ၿပန္ေရာက္ေရာက္ခ်င္း လုပ္ေဖၚကိုင္ဘက္ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြကို ရိုမီယို က တိုင္ပင္တယ္။
လူေတြခံစားေနရတဲ့ ဒုကၡေတြကိုကူညီဖို႔အတြက္လူထုရဲ႕ခံစားမႈေတြကိုနားေထာင္မယ္။ လူထုစည္းေဝးပြဲေတြကိုက်င္းပႀကမယ္လို႔အဆိုၿပဳတယ္။ “ဒီလိုလုပ္ရပ္မ်ိဳးခရစ္ယာန္ေက်ာင္းေတြရဲ႕ထံုးတမ္းစဥ္လာအရ တခါမွမလုပ္ခဲ့ဘူးဘူး” လို႔ဘုန္းေတာ္ႀကီးတခ်ိဳ႕က စိုးရိမ္စြာနဲ႔ကန္႔ကြက္ႀကတယ္။
ရိုမီယို က “ဟုတ္တယ္၊ တရားေဟာဆရာေတြ၊ ခရစ္ယာန္ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြကိုသတ္တဲ့ၿဖစ္ရပ္ေတြကလည္း ဒီႏိုင္ငံမွာတခါမွမၿဖစ္ခဲ့ေသးဘူး” လို႔အေၿဖေပးလိုက္တယ္။ လူထုရင္ဖြင့္ပြဲေတြကို သြားေရာက္နားေထာင္ခဲ့တယ္။တဘက္မွာ ေပ်ာက္ႀကားသူပုန္ေတြကလည္း အစိုးရထိပ္ပိုင္းေတြ
ကိုၿပန္ေပးဆြဲၿပီးအစိုးရရဲ႕ဖိႏွိပ္မႈကိုတုန္႔ၿပန္ႀကတယ္။ အာဏာရွင္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ရဲ႔သားကိုၿပန္ေပးဆြဲတဲ့အခါမွာေတာ့ ေအာ္စကာရိုမီယိုနဲ႔
ေပ်ာက္ႀကားသူပုန္ေတြေတြ႔ဖို႔အေႀကာင္းကဖန္လာတယ္။ ေပ်ာက္ႀကားေခါင္းေဆာင္ က ရိုမီယို ကို ၿပည္သူေတြေနေနရတဲ့ဘဝကို မိုးသဲေနတဲ့ညထဲမွာ ေခၚၿပတယ္။ အမိုးအကာမဲ့ညေတြမွာ အိုးအိမ္မဲ့လူေတြ အမိႈက္ပံုေတြထဲမွာ စားစရာရွာေနတဲ့ၿမင္ကြင္းေတြ ရိုမီယို ကုိ စိတ္ထိခိုက္ေစခဲ့တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ “ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို လြတ္ေပးရန္” ေတာင္းဆိုခ်က္ ကိုအာဏာရွင္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ဆီကိုသယ္သြားၿပီး ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးခိုင္းဖို႔ႀကိဳးစားေပမဲ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြက လက္ခံေတြ႔ဆံုဖို႔ေရွာင္ရွားေနခဲ့တယ္။တခါတေလ တေနကုန္၊ ညလံုးေပါက္ထိုင္ေစာင့္ေနေပမဲ့ အာဏာပိုင္ေတြကို
သူမေတြ႔ခဲ့ရဘူး။ ေနာက္ဆံုး အတင္းဝင္ၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြထိုင္ေနတဲ့စားပြဲကိုသြားၿပီးႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသမားေတြအေႀကာင္း၊ အသတ္ခံရတဲ့ တရားေဟာဆရာေတြ၊ ဘုန္းႀကီးေတြအေႀကာင္းေဆြးေႏြးတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္က သူဘာမွမသိေႀကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသမားဆိုတာလည္း
တေယာက္မွမရိွေႀကာင္း ၿငင္းဆိုလိုက္ၿပီး “ ခရစ္ယာန္ဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္းေတြအေနနဲ႔ အစိုးရရဲ႕တိုင္းၿပည္ကိုလုပ္ေဆာင္ေနမႈေတြကို ခ်ီးေၿမာက္ေပးဖို႔ေတာင္းဆိုတဲ့အခါ၊ ရိုမီယို က “မင္းကလူလိမ္အစိုးရပဲ ၊ အၿပစ္မဲ့တဲ့ၿပည္သူေတြညတိုင္းညတိုင္းအသတ္ခံရ၊ ၿပန္ေပးဆြဲခံေနရတဲ့ တိုင္းၿပည္ကို ငါဘယ္လိုခ်ီးေၿမာက္ေပးရမွာလဲ” လို႔ စစ္အစိုးရကိုေၿပာင္ေၿပာင္တင္းတင္းအာခံလိုက္ေတာ့တယ္။ ဒါအၿပင္-အရင္တံုးက အစိုးရအရာရွိေတြ သီသန္႔ေခၚလုပ္ေလ့ရိွတဲ့ ဘာသာေရးႏွစ္ၿခင္းခံမႈေတြကိုၿငင္းဆိုခဲ့တယ္။
( က်ေနာ္တို႔ဘုန္းႀကီးေတြအစိုးရကိုသပိတ္ေမွာက္ကံေဆာင္သလိုမ်ိဳးေပါ့ )

ႏိုင္ငံေရးအန္တုမႈမ်ား

ခရစ္ယာန္ဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္းေတြမွာ စစ္တပ္ေတြက တပ္စြဲထားၿပီ။ ၿပန္ေပးဆြဲမႈေတြ၊ မုဒိမ္းက်င့္သတ္ၿဖတ္မႈေတြက တိုင္းၿပည္မွာေနရာအႏွံ႔။ ဆင္းရဲသားၿပည္သူေတြရဲ႕ခံစားမႈေတြကို စာနာနားလည္အားေပးကူညီေနတဲ့တရားေဟာဆရာေတြ၊ ဆရာဝန္ေတြ၊ေဆးမႈဴးေတြဟာ အစိုးရအတြက္အႏၱရာယ္တခုလိုၿဖစ္လာခဲ့တယ္။ ၿမိဳ႔လည္ေခါင္က ဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္းတခုကို စစ္တပ္က စစ္တန္းလ်ားတခု လိုတပ္စြဲၿပီး ၿပည္သူေတြကို ႏိုင္လိုမင္းထက္ေစာ္ကားေနတံုး ဘုန္းေတာ္ႀကီး ေအာ္စကာရိုမီယိုေရာက္သြားခဲ့တယ္။
ဘုန္းေတာႀကီး ရိုမီယို က “ဒါဟာဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္းၿဖစ္တယ္” ဆိုၿပီးေသနတ္ပစၿ္ခိမ္းေၿခာက္္ေနတဲ့ႀကားက ဘုရားရဲ႔ဌာပနာ ေတြကိုရေအာင္
ၿပန္ေကာက္ယူသိမ္းဆီးတယ္။ မႀကာခင္ ဝတ္စံုအၿပည့္ဝတ္ၿပီး စစ္တပ္တပ္စြဲထားတဲ့ ဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္းမွာ ဘုရားဝတ္ၿပဳဖို႔လုပ္တယ္။ ၿပည္သူေတြက သူ႔ရဲ႕ဝတ္စံုကိုက်က်နနကူၿပီးဆင္ေပးႀကတယ္။ စစ္အစိုးရအတြက္ ရိုမီယိုဟာ အႀကီးမားဆံုးအႏၲရာယ္တခုၿဖစ္လာၿပီဆိုတာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြက သေဘာေပါက္ေနႀကၿပီ။ ဒါေႀကာင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္တေယာက္ကဘုရားေက်ာင္းဆီသြားၿပီး “ ဘုန္းေတာ္ႀကီးကိုသတ္လိုက္ေတာ့” ဆိုတဲ့ စာရြက္ကို
ၿပၿခိမ္းေၿခာက္ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ ရိုမီယို က မမႈေတာ့ဘူး။ ၿပည္သူေတြလြတ္ေၿမာက္ဖို႔၊ တရားမွ်တမႈရဖို႔အတြက္ပဲစိတ္အားထက္သန္ေနခဲ့တယ္။
တၿခားတဘက္မွာေတာ့ အစိုးရ က ဘုန္းေတာ္ႀကီး ရိုမီယို နဲ႔နီးစပ္တဲ့ ဆရာဝန္ေတြ၊ တရားေဟာဆရာေတြ၊ ၿပည္သူေတြကိုအႀကမ္းဖက္သမားေတြဆိုၿပီး ဖမ္းဆီးသတ္ၿဖတ္ပစ္တယ္။ မိန္းကေလးေတြဆိုရင္ မုဒိမ္းက်င့္ၿပီးမွ သတ္ၿဖတ္၊ ၿပီးရင္ၿမိဳ႕လည္ေခါင္က လမ္းေဘးေတြ၊ ပလက္ေဖာင္းေပၚေတြမွာ ေန႔ခင္းေႀကာင္ေတာင္ပစ္ခ်ထားခဲ့တယ္။ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြ၊ တရားေဟာဆရာေတြ၊ အနိဌာရံုေတြကိုဆက္လက္မခံစားႏိုင္ေတာ့ဘူး၊ ကြန္ၿမဳနစ္သူပုန္ေတြနဲ႔ဆက္သြယ္ႀကတယ္။ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးတိုက္ပြဲဝင္ဖို႔အတြက္ ေသနတ္ေတြကိုရွာႀကံႀကေတာ့တယ္။
ဘုန္းေတာ္ႀကီး ရိုမီယို က အႀကမ္းမဖက္လႈပ္ရွားမႈကိုသာ ႏွလံုးသြင္းထားၿပီး အေမရိကန္သမၼတ ဂ်င္မီကာတာ ဆီကိုစာေရးေတာင္းဆိုတယ္။ ဖိႏွိပ္တဲ့ အယ္လ္စယ္ဗားဒို ႏိုင္ငံစစ္အစိုးရကို လက္နက္မေရာင္းခ်ဖို႔၊ စစ္ေရးအကူအညီမေပးဖို႔ဆိုတဲ့အေႀကာင္းအရာေတြအဓိကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဂ်င္မီကာတာအစိုးရ က နားမေထာင္ခဲ့ဘူး။ ရိုမီယို ရဲ႕စာကိုပယ္ခ်ခဲ့တယ္။ ကာတာအစိုးရ ရဲ႔စစ္ေအးတိုက္ပြဲ ေသနဂၤဗ်ဴဟာ က ကြန္ၿမဳနစ္ နဲ႔လက္ဝဲေပ်ာက္ႀကားေတြကိုရွင္းလင္းပစ္ဖို႔ပဲဆိုေတာ့၊ စယ္လ္ဗာဒိုးႏိုင္ငံစစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႔ လ႔ူအခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ၊ နိုင္ငံေရးမုဒိမ္းက်င့္မႈေတြကို အာရံုမစိုက္ခဲ့ဘူး။ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနခဲ့တယ္။ မယ္သီလရွင္ေတြ၊ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြကို အႀကမ္းဖက္သမားေတြဆိုတဲ့ စြပ္စြဲဖမ္းဆီးမႈ၊ ႏိွပ္စက္မႈေတြေႀကာင့္ စစ္ေႀကာေရးစခန္းေတြမွာ ပ်ံလြန္ေတာ္မူကုန္ႀကရွာတယ္။ ေအာ္စကာရိုမီယိုကေတာ့ ဘုရားသခင္ဆီက ခြန္အားေတြကိုသာေတာင္းဆိုခဲ့ၿပီး၊ မတရားမႈေတြကိုလူထု နဲ႔ၿငိမ္းခ်မ္းစြာတိုက္ပြဲဝင္ခဲ့တယ္။

၁၉၈၀ မတ္လ (၂၄) မွာ ရိုမီယို က လက္နက္ကိုင္စစ္သားေတြကို လုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္တာေတြ၊အႀကမ္းဖက္ၿပီးလူအခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ
ကုိရပ္ဆိုင္းၿပီး ဘုရားသခင္ေဟာႀကားခဲ့တဲ့တရားေတာ္ေတြနဲ႔အညီေနႀကဖို႔ေတာင္းဆိုခဲ့၊ အမိန္႔ေပးခဲ့တယ္။ ဘုရားရွစ္ခိုးေက်ာင္းငယ္တခုဆီကေဟာႀကားေနတဲ့ သူရဲ႔တရားေတြကို စယ္လ္ဗာဒိုးၿပည္သူေတြကေရဒီယိုကတဆင့္နားေထာင္ေနသလို
အစိုးရတပ္ေတြကလည္းနားေထာင္ေနၿပီးအခ်ိန္ေကာင္းကိုေစာင့္ေနခဲ့ႀကတယ္၊ သူတရားေဟာပြဲမဆံုးေသးခင္ လက္ေၿဖာင့္တပ္သားတခ်ိဳ႔
ေရာက္လာၿပီး ရိုမီယိုကိုလုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္လိုက္ႀကတယ္၊၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ကုလသမဂၢက တရာဒဝင္ထုတ္ေဝတဲ့ စာတမ္းအရ
ရိုမီယို ကိုလုပ္ႀကံဖို႔အမိန္႔ေပးတဲ့သူဟာမ်ိဳးခ်စ္ရီပတ္ပလင္ကန္မဟာမိတ္မ်ားပါတီကိုဦးေဆာင္တဲ့ ဗိုလ္မွဴး ေရာဘတ္တို ( Roberto D’Auboisson) ဆိုသူၿဖစ္တယ္။ သူဟာ ၁၉၈၀ ကာလေတြကစၿပီး စနစ္တက်ရာဇဝတ္မႈေတြကိုက်ဴးလြန္ခဲ့သူၿဖစ္တယ္၊ၿပန္ေပးဆြဲမႈ၊ ႏိုင္ငံေရးအတိုက္အခံေတြ
ကို လုပ္ႀကံမႈေတြကို တက္တက္ႀကြႀကြဦးေဆာက္ႀကံစည္သူတဦးအၿဖစ္လူသိမ်ားတယ္။ လုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္တဲ့သူေတြဟာလည္း
လူသတ္္ဂိုဏ္းေတြရဲ႕အဖြဲ႔ဝင္ေတြၿဖစ္သလို၊ သူတို႔ဟာ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု ေဂ်ာ္ဂ်ီယာၿပည္နယ္၊ ကိုလမ္ဘတ္စ္ၿမိဳ႔နားက ဖို႔ဒ္ဘန္းနင္းက အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု ရဲ႕ကာကြယ္ေရးဌာနကဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းဆင္းေတြလို႔ဆိုတယ္၊
ခုေတာ့ ( Western Hemisphere Institute for security Cooperation) ( WHISC) လို႔အမည္ေၿပာင္းလိုက္ႀကတယ္။ ကုလသမဂၢ နဲ႔တခ်ိဳ႕ေဝဖန္သံုးသပ္သူေတြက အဲ့ဒီေက်ာင္းဆင္းေတြဟာလူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမွာကိုပါဝင္ခဲ့တယ္ဆိုေပမဲ့၊ ေက်ာင္းကိုအဓိကတာဝန္
ယူဦးစီးတဲ့သူေတြက ဒီမိုကေရစီေရးနဲ႔လုံၿခံဳေရးအတြက္သာအဓိကဦးစားေပးတယ္လို႔ဆိုတယ္။

၁၉၈၀ မတ္လ (၃၀)ရက္မွာဘုန္းေတာ္ႀကီး ေအာ္စကာရိုမီယို ရဲ႔စ်ာပနကိုသယ္ေဆာင္လာတဲ့အခါလူေပါင္း (၂)သိန္းခြဲေက်ာ္တက္ေရာက္ၿပီး
လူထုလႈပ္ရွားမႈလုပ္ခဲ့ႀကတယ္၊၊ အခမ္္းအနားက်င္းပတဲ့ရင္ၿပင္အနီးမွာဗံုးခြဲခဲ့သလို၊ လူႀကားထဲကုိေသနတ္နဲ႔ပစ္ခဲ့တယ္။
အခမ္းအနားက်င္းပေနစဥ္တံုးက လူအေသအေပ်ာက္မႀကားရေပမဲ့၊ ေနာက္ဆက္တြဲလူထုခ်ီတက္ဆႏၵၿပပြဲထဲကိုအစိုးရတပ္ေတြက
ေသနတ္နဲ႔ပစ္၊လူအုပ္ထဲကိုဝင္ေရာက္ၿပီး ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ၿဖစ္ေအာင္လုပ္ခဲ့တာေႀကာင့္ လူ(၄၀) ေယာက္ေသေႀကခဲ့ရတယ္၊ ၁၉၈၀ ကာလေတြမွာ စစ္အစိုးရရဲ႕သတ္ၿဖတ္မႈေႀကာင့္ လူေပါင္း (၆) ေသာင္းေက်ာ္ေသဆံုးခဲ့ရတယ္။

နိဂံုး

“ငါ့ ကိုသတ္ၿဖတ္ပစ္လိုက္တဲ့အခါ ငါဟာ စယ္လ္ဗားဒိုးၿပည္သူေတြနဲ႔အတူ ေနာက္တႀကိမ္ၿပန္ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။
တရားေဟာဆရာ ကို မင္းတို႔သတ္လို႔ရေပမဲ့ ဘုရားသခင္ရဲ႕သားေတာ္ေတြကိုေတာ့ သတ္လို႔ရမွာမဟုတ္ဘူး” တဲ့
ရိုမီယို ရဲ႔ တရားမၽွတေရးအတြက္တိုက္ပြဲဝင္ခဲ့တဲ့ၿဖစ္ရပ္ေတြ၊ လက္တင္အေမရိက က ႏိုင္ငံေရးေတြကိုႀကည့္ရတာ ဗမာၿပည္ ရဲ႔အေၿခအေနနဲ႔သိတ္မကြာလွဘူး။ မဂၢင္ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကိုဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ၿပီးဗုဒၶဘာသာဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြကိုရိုက္ႏွက္တိုက္ခိုက္၊ ၿပည္သူေတြကို မတရားသၿဖင့္ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်၊ ေရြးေကာက္ပြဲေတြကိုေၿဗာင္လိမ္၊ေၿဗာင္စားလုပ္ေနပံုေတြကိုႀကည့္ခ်င္းအားၿဖင့္ ဗမာၿပည္ကစစ္အာဏာရွင္ေတြ ရဲ႕စိတ္ဓါတ္ေရးရာအဆင့္အတန္းဟာ ၁၉၈၀ ကာလလက္တင္အေမရိက က အာဏာရွင္ေတြရဲ႔အဆင့္ေလာက္ပဲ
ရိွေနေသးတယ္ဆိုတာမွန္းလို႔ရတယ္။ဘုရားသခင္ရဲ႕သားေတာ္ေတြကိုသတ္ဖို႔ႀကိဳးစားတိုင္း ရိုမီယိုေၿပာခဲ့တဲ့စကားကိုစစ္အာဏာရွင္ေတြ
သတိရေစခ်င္တယ္။ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္း ၿပည္သူေတြရြတ္ဆိုေနတဲ့ က်ိန္စာေတြကို သတိထားေစခ်င္တယ္။
ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကိုေၿခမႈန္းခဲ့တာ အခုဆိုေၿခာက္လၿပည့္ေတာ့မယ္။

ေအာင္မိုးဝင္း

ေနာက္စာမ်က္ႏွာမွာ ေၿမပံုတခ်ိဳ႕ ရိွေနတယ္။ႀကည့္ဖို႔မေမ့ပါနဲ႔



Sources

“Romeo” movie by John Duigan

Born In Blood & Fire: A Concise History of Latin America by John Charles Chasteen

International Religious Freedom Report 2005

Wikipedia.com

[ READ MORE... ]

ခ်ီလီႏိုင္ငံ ရဲ႕ႀကိဳးပမ္းမႈ႔ နဲ႔က်ေနာ္တို႔ ရဲ႕လႈပ္ရွားမႈ

ခ်ီလီအာဏာရွင္ပီႏိုေခ်း က ၁၉၈၀ မွာ လူထုဆႏၵခံယူပြဲကို လိမ္လည္အႏိုင္ရခဲ့ေပမဲ့။ လူေပါင္းေသာင္းခ်ီၿပီးအဖမ္းခံရေပမဲ့
ခ်ီလီၿပည္သူေတြကစိတ္မေလ်ာ့ခဲ့ႀကဘူး။ နည္းေပါင္းစံုတိုက္ပြဲဝင္ႀကတယ္။ “လူထုဆႏၵခံယူပြဲ” တဲ့ ေမလ (၁၀) ရက္ေန႔ကိုတိုက္ပြဲဝင္မဲ့အသံေတြေနရာတကာမွာႀကားေနရတယ္။
“ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကိုသတိေပးခ်င္တယ္။
ဒါ--ေတာင္ၿပိဳေနတာ၊ လက္ဖဝါး နဲ႔သြားမကာနဲ႔။
လက္ဖဝါးနဲ႔သြားကာရင္ေက်ာက္တံုးေတြပိၿပီး--က်ဆံုးရတတ္တယ္။”
ဆရာဦးခင္ေမာင္ၿမင့္
( ၿပည္သူ႔တိုးတက္ေရးပါတီ)
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ခ်ီလီႏိုင္ငံ ရဲ႕စစ္အဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရးလႈပ္ရွားမႈ နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္အဖြဲ႔အစည္းတခ်ိဳ႕ကဖန္တီးတင္ဆက္ထားတဲ့ မွတ္တမ္းေခြတခ်ိဳ႕ကို ဒီမိုကရက္တစ္အသံ(ေနာ္ေဝ) ကေနလႊင့္ေပးခဲ့တဲ့အတြက္ႀကည့္ရႈခြင့္ရခဲ့ႀကမယ္လို႔ထင္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ဗမာၿပည္အေရးကိုေထာင့္တေနရာရာကေနပါဝင္ခ်င္တာေႀကာင့္ ႏိုင္ငံတကာအႀကမ္းမဖက္လႈပ္ရွားမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြဆီမွာ ႏိုင္ငံအသီးသီးကလႈပ္ရွားမႈ႔ေတြကိုေခါင္းေဆာင္ခဲ့တဲ့လူေတြနဲ႔သမိုင္းၿဖစ္ရပ္ေတြ၊ လႈပ္ရွားမႈ႔အေပၚေလ့လာသံုးသပ္ပံုေတြကို
ေဆြးေႏြးၿငင္းခုန္ခဲ့ႀကတယ္။ တခ်ိဳ႕လူေတြရဲ႕သံုးသပ္မႈေတြက သူတို႔သီအိုရီေတြကိုမွန္ကန္ေႀကာင္းၿပခ်င္လို႔ အေႀကာင္းအရာတခုကို ပိုမိုေဇာင္းေပးတင္ၿပၿပီး က်န္တဲ့အေႀကာင္းအရာေတြကို ေမွးမိန္ပစ္ခဲ့ႀကတယ္။ သူတို႔သံုးသပ္ခ်က္ေတြနဲ႔က်ေနာ္တို႔ရႈၿမင္ပံုေတြက နည္းနည္းလြဲေနတယ္။ က်ေနာ္တို႔အၿမင္ကလည္းမိတ္ေဆြတို႔အၿမင္ နဲ႔ ထပ္တူထပ္မွ်တူခ်င္မွတူလိမ့္မယ္။ ဘာပဲၿဖစ္ၿဖစ္စဥ္းစားစရာေတြ၊ နည္းလမ္းသစ္ေတြကိုရွာႀကည့္ရင္း စစ္အာဏာရွင္ေတြကိုၿပဳတ္က်ေစမဲ့အတတ္ပညာေတြထြန္းကားေစခ်င္တဲ့ဆႏၵေတြ--ရိွေနႀကမယ္
လို႔ယံုႀကည္တယ္္။ ခ်ီလီအာဏာရွင္ပီႏိုေခ်း က ၁၉၈၀ မွာ လူထုဆႏၵခံယူပြဲကို လိမ္လည္အႏိုင္ရခဲ့ေပမဲ့။ လူေပါင္းေသာင္းခ်ီၿပီးအဖမ္းခံရေပမဲ့
ခ်ီလီၿပည္သူေတြကစိတ္မေလ်ာ့ခဲ့ႀကဘူး။ နည္းေပါင္းစံုတိုက္ပြဲဝင္ႀကတယ္။ “လူထုဆႏၵခံယူပြဲ” တဲ့ ေမလ (၁၀) ရက္ေန႔ကိုတိုက္ပြဲဝင္မဲ့အသံေတြေနရာတကာမွာႀကားေနရတယ္။
“ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကိုသတိေပးခ်င္တယ္။
ဒါ--ေတာင္ၿပိဳေနတာ၊ လက္ဖဝါး နဲ႔သြားမကာနဲ႔။
လက္ဖဝါးနဲ႔သြားကာရင္ေက်ာက္တံုးေတြပိၿပီး--က်ဆံုးရတတ္တယ္။”
ဆရာဦးခင္ေမာင္ၿမင့္
( ၿပည္သူ႔တိုးတက္ေရးပါတီ)


သစၥာဆိုထားသူေတြ ရဲ႕ ေမလ
(သို႕)
နမိတ္မေကာင္းတဲ့အနာဂတ္ေဟာကိန္း

ခ်ီလီ ႏိုင္ငံကအာဏာရွင္ပီႏိုေခ်းကြယ္လြန္ေတာ့သူ႔ရဲ႕စ်ာပနအခန္းအနားကို က်င္းပတဲ့အခါ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္တံုးက ခ်ီလီႏိုင္ငံရဲ႕
ဒုတိယသမၼတၿဖစ္ခဲ့ၿပီး၊ ပီႏိုေခ်းလက္ထက္မွာ ကာကြယ္ေရးဌာနအႀကီးအကဲၿဖစ္ခဲ့သူ ကာလို႔စ္ ပရက္ Carlos Prats ရဲ႕ေၿမးၿဖစ္သူက ပီႏိုေခ်းရဲ႕အေခါင္းေပၚကိုစံေတြးေထြးၿပီးက်ိန္စဲခဲ့တယ္။ ကာလို႔စ္ပရက္ ဆိုတာအာလန္ေဒးအစိုးရအဖြဲ႔ရဲ႕ဒုတိယသမၼတ၊ပီႏိုေခ်းလက္ထက္
မွာသူ႔ကိုကာကြယ္ေရးဌာနအႀကီးအကဲခန္႔ခဲ့ေပမဲ့ သူကရာထူးကေနႏႈတ္ထြက္သြားခဲ့တာေႀကာင့္ ပီႏိုေခ်းကအၿမက္ေတာ္ရွၿပီးေတးထားခဲ့တယ္။
ပီႏိုေခ်း ရဲ႕လ်ိဳ႕ဝွက္ရဲအဖြဲ႕ေတြက အာဂ်င္တီးနားႏိုင္ငံထဲထိလိုက္ၿပီး ဗံုးခြဲသတ္ၿဖတ္ခဲ့တာေႀကာင့္ အေသဆိုးနဲ႔ေသခဲ့သူၿဖစ္တယ္။
စစ္ေအးတိုက္ပြဲကာလေတြထဲမွာ လက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံေတြဟာေပ်ာက္ႀကားတိုက္ပြဲေတြ၊ အၿပန္အလွန္လုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္မႈေတြ နဲ႔
ၿပည့္ႏွက္ေနတယ္။ ပီႏိုေခ်း ဆိုတဲ့ပုဂၢိဳလ္တေယာက္ လူထုဆႏၵခံယူပြဲေတြလုပ္၊ ၿပည္သူကိုၿခိမ္းေၿခာက္ႏွိပ္စက္၊ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု ရဲ႕ေထာက္ပံ့မႈနဲ႔ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးေတြ ကိုေဖၚေဆာင္ၿပီး ႏိုင္ငံတကာကိုမ်က္ႏွာပန္းလွေအာင္လုပ္ဖို႔ႀကိဳးစား၊ တိုင္းၿပည္စည္းပြားေရးေတာင့္တင္း
ရင္ၿပည္သူေတြကသူက်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ၿပစ္မႈမွန္သမွ်ကိုေမ့သြားလိမ့္မယ္လို႔ထင္ခဲ့ပံုရတယ္။-ၿပည္သူကိုမတရားႏွိပ္စက္တဲ့အာဏာရွင္ေတြ ႏွလံုးေရာဂါ (ဒါမွမဟုတ္) ဥေႏွာက္ေသြးေႀကာပိတ္ေရာဂါ နဲ႔ေသဆံုးႀကရတယ္။ သူတို႔တေယာက္တည္းေနတဲ့အခါ စိုးရိမ္ေႀကာင့္ႀကမႈေတြ၊ ထိတ္လန္႔အားငယ္
မႈေတြမ်ားၿပီးညညဆိုကေယာင္ကတမ္းထရြတ္ေနႀကတယ္လို႔ဆိုတယ္။

အပိုင္း(၁)

၁၉၉၉ မွာ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု ရဲ႕ႏိုင္ငံေတာ္အတြင္ေရးမွဴးၿဖစ္တဲ့ မက္ဒလင္းေအာဘရိုက္ဟာ အတၲလန္တာ ၿမိဳ႕ကတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား
ေတြကိုေဟာေၿပာပြဲတခုလုပ္ေတာ့အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု နဲ႔လက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံေတြႀကားကႏိုင္ငံၿခားေရးမူဝါဒေတြနဲ့ပတ္သက္ၿပီး၊
စစ္္ေအးတိုက္ပြဲကာလတံုးက သူတို႔လုပ္ခဲ့တဲ့ စိတ္ပ်က္ေၿခာက္ၿခားဘြယ္အမွားေတြကိုဝန္ခံခဲ့ဘူးတယ္။ လက္တင္အေမရိက က ခ်ီလီႏိုင္ငံကစစ္အာဏာရွင္ ပီႏိုေခ်း ကိုေထာက္ခံေပးခဲ့တာဟာ ဝါရွင္တန္ ရဲ႕စိတ္ပ်က္ဘြယ္အမွားတခုၿဖစ္ခဲ့တယ္ လို႔ထုတ္ေဖၚေၿပာႀကား
ခဲ့တယ္။ တကယ္ေတာ့ မက္ဒလင္းေအာဘရိုက္ နဲ႔ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံ က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ေဟာင္းမာဂရက္သက္ခ်ာ က ပီႏိုေခ်း နဲ႕ရင္းႏွီးကြ်မ္းဝင္တဲ့
မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းေတြၿဖစ္ခဲ့ဘူးတယ္။ဒါေႀကာင့္လည္း ပီႏိုေခ်း ႏိုင္ငံကေနထြက္ခြာလာခဲ့တဲ့အခါ ၿဗိတိန္ နဲ႔ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု က
သူတို႔ႏိုင္ငံမွာလာေရာက္ေနထိုင္ဖို႔ကမ္းလွမ္းခဲ့တယ္။ ပီႏိုေခ်းဘဝကလည္း က်ဆံုးသြားလိုက္ကတည္းကဘယ္ေလာက္ကုသိုလ္ကံမေကာင္းလိုက္
သလဲဆိုရင္ႏိုင္ငံမွားၿပီးေရြးလိုက္မိတယ္။ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုကိုမေရြးပဲနဲ႔ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံမွာ ေဆးဝါးကုသဖို႔သြားေနလိုက္တယ္။ ဥေရာပသမဂၢမွာအဖြဲ႕ဝင္ပါေနတဲ့ စပိန္အစိုးရကပီႏိုေခ်း ရဲ႕ေၿခလွမ္းအေရႊ႕အမွွားကိုေစာင့္ေနတာအံက်ၿဖစ္သြားတယ္။ စပိန္အစိုးရ က ပီႏိုေခ်းလက္ထက္မွာစပိန္လူမ်ိဳးေတြကိုသတ္ၿဖတ္ညွင္းပမ္းႏွိပ္စက္ခဲ့တဲ့ပီႏိုေခ်းရဲ႕ဒုစရိုက္မႈေတြကိုဖိုင္ဖြင့္လိုက္တယ္။
စပိန္အစိုးရရဲ႕ေတာင္းဆိုခ်က္အရ၊ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက ပီႏိုေခ်းကိုဖမ္းရေတာ့တယ္။ (အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုကိုသာပီႏိုေခ်းေရြးခဲ့ရင္ သူ႕ရဲ႕မိတ္ေဆြေဟာင္းေတြက သူ႔ကိုအခုလိုဖမ္းဆီးမဲ့အႏၱရာယ္ေတြကကာကြယ္ေပးမွာအမွန္ပဲ။) ခုေတာ့သြားၿပီ။ ရႈပ္ကုန္ၿပီ။ စပိန္အစိုးရ က ပီႏိုေခ်း ရဲ႕ လူအခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကိုခံုးရံုးတင္ဖို႔ႀကိဳးစားတဲ့အခါ၊ ပီႏိုေခ်းအစိုး ရ ရဲ႕ မူးယစ္ေဆးဝါးဂိုဏ္းေတြ၊ လက္နက္ကိုင္
ေရာင္းဝယ္ေရးလုက္ငန္းေတြက ရတဲ့ေငြေတြကို အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စု မိုင္ယာမီကမ္းေၿခမွာ ေၿခခ်တဲ့ကုမၼဏီေတြ၊ဘဏ္ေတြကတဆင့္
နာမည္ဝွက္ေတြသံုးၿပီးစီးဆင္းခဲ့တာကိုေထာက္ၿပဖို႔အတြက္သက္ေသခံေတြကိုကူညီေပးဖို႔ေတာင္းဆိုတယ္။ ဒါေႀကာင့္လည္း
မက္ဒလင္းေအာဘရိုက္ ကအစအေမရိကန္အစိုးရထဲကလူေတြ တရားဝင္ဝန္ခံရတဲ့အဆင့္ကိုေရာက္ကုန္တယ္။
ေသခ်ာတာတခုက-ပီႏိုေခ်းအတြက္ေတာ့ ေအာက္တိုဘာလ ဆိုတာအတိတ္နမိတ္မေကာင္းဘူး။ ၁၉၈၈ လူထုဆႏၵခံယူပြဲ ရွဴံးႏွိမ့္ခဲ့ရတဲ့အခ်ိန္က ေအာက္တိုဘာလ(၅) ရက္ၿဖစ္သလို၊ သူ႔ကိုဖမ္းဆီးလိုက္တဲ့ အခ်ိန္ကလည္း ၁၉၉၈ ေအာက္တိုဘာလ (၁၇) ရက္ေန႔မွာ-----

စက္တင္ဘာ (၁၁) ရက္ နဲ႔သမိုင္းအရိပ္ဆိုးမ်ား

“က်ေနာ္ပထမဆံုးစသတိထားလိုက္မိတာက ဝုန္းဆိုၿပီး နန္းေတာ္တခုလံုးသိမ့္သိမ့္တုန္သြားတဲ့အသံရယ္၊ မီးခိုးေတြႀကားမွာ ၿပန္လွန္ပစ္ခပ္ခုခံေနတဲ့ က်ေနာ့္လိုအေစာင့္တပ္သားေတြရယ္၊ ေနာက္ က်ေနာ့ ဝမ္းဗိုက္ကေနပူကနဲက်လာတဲ့ခြ်ဲပစ္ပစ္အနီေရာင္ေတြရယ္၊ က်ေနာ္အုတ္ေဘာင္ရိုးတခုေပၚမွာ
မွီၿပီးေနာက္ဆံုးက်ည္ဆံက်န္တဲ့အထိပစ္ခပ္ေနမိတယ္။ က်ေနာ့ ရင္ထဲကိုေသနတ္က်ည္ဆံစိုက္ဝင္ေနေပမဲ့-
က်ေနာ့သမၼတ“ အာလန္ေဒး”ကိုေနာက္ဆံုးထြက္သက္အထိကာကြယ္သြားမယ္။ စစ္သားေတြက နန္းေတာ္တခုလံုးကိုဝိုင္းလိုက္ႀကသလို၊ ေလထုထဲမွာလည္း စစ္ေလယာဥ္ေတြေပၚကဗံုးႀကဲသံေတြႀကားေနရတယ္။ တပ္ႀကပ္တေယာက္က က်ေနာ့ကို“လက္နက္ခ်လိုက္၊လက္နက္ခ်လိုက္” လိို႔ေအာ္ေနသံကိုမီးခိုးေငြ႔ေတြပိတ္ပိတ္ေမွာင္ေနတဲ့ထဲကႀကားလိုက္ရတယ္။ မႀကာခင္က်ေနာ္သေဘာေပါက္လိုက္မိတယ္။
ဒါစစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းလိုက္ၿပီဆိုတာ၊ က်ေနာ့စိတ္ထဲမွာ ေတာ္ေတာ္ေလးခံစားလိုက္ရတယ္။ ေအာ္--ေၿပာရအံုးမယ္ --အဲ့ဒီေန႔က မွတ္မွတ္ရရ -ေနာက္တေန႔ဆို က်ေနာ့ရဲ႕လက္ထပ္ပြဲက်င္းပမဲ့ေန႔ဗ်၊ က်ေနာ့ ဇနီးေလာင္းကို စိတ္ထဲမွာေတာင္းပန္ေနမိတယ္။
ဟန္နီ---- ကိုယ္တို႔လက္ထပ္ပြဲေနာက္ဆုတ္ရေတာ့မယ္လို႔”
စက္တင္ဘာ (၁၁) ရက္ ဆိုတာအေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုအတြက္ (9/11) အၿဖစ္ဆိုးရယ္လို႔ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ကစၿပီးေႀကကြဲဘြယ္လူသိမ်ားခဲ့
ႀကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ခ်ီလီၿပည္သူေတြအတြက္ေတာ့ စက္တင္ဘာ (၁၁) ဆိုတာ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ကတည္းကနင့္နင့္သီးသီးခံစားေနခဲ့ႀကရတယ္။
ခ်ီလီၿပည္သူလူထုကတင္ေၿမာက္ထားတဲ့ သမၼတ “ အာလန္ေဒး” ေနထိုင္ရာနန္းေတာ္ကို ေလတပ္ကေနဗံုးႀကဲတိုက္ခိုက္ၿပီး စစ္တပ္ကေန
အာဏာသိမ္းခဲ့တယ္။ သမၼတနန္းေတာ္ထဲမွာပဲ အာလန္ေဒး ကိုယ့္ဘာသာသတ္ေသသြားတယ္လို႔စစ္တပ္က ထုတ္ေဖၚရွင္းလင္းခဲ့ေပမဲ့
ၿပည္သူေတြကေတာ့ စစ္ဝါဒီေတြသတ္ၿဖတ္ပစ္လိုက္တယ္လို႔ယံုႀကည္ႀကတယ္။အာဏာသိမ္းတဲ့ေန႔မွာလူေတြရာခ်ီၿပီးသတ္ခံရတယ္။
ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာဖမ္းခံရၿပီးေပ်ာက္ဆံုးခဲ့ရတယ္။ အာလန္ေဒးအစိုးရမွာတာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ၿပီး စစ္အာဏာသိမ္းမႈေႀကာင့္
အာဂ်င္တီးနားကိုတိမ္းေရွာင္သြားတဲ့ အတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ေတြကိုလိုက္လံသတ္ၿဖတ္ခဲ့တယ္။ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုမွာ သံတမန္ေရးရာ
တာဝန္ကိုထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ ေအာ္လန္ဒိုး လက္တီးရား နဲ႔ ရြန္နီေမာ့ဖစ္ တို႔ကိုခ်ီလီအမ်ိဳးသားေထာက္လွမ္းေရးအဖြဲ႔ဝင္တဦးအၿဖစ္
လုပ္ကိုင္ေနတဲ့အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားတဦးက (၁၉၇၆) ခုႏွစ္က ဝါရွင္တန္ဒီစီမွာလုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္ခဲ့တယ္။
တကယ္ေတာ့အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုမွာ လုပ္ႀကံခဲ့မႈရယ္၊ အာဂ်င္တီးနားမွာ လုပ္ႀကံခဲ့မႈေတြကိုစံနစ္တက်လုပ္ကိုင္ခဲ့သူက
အေမရိကန္ႏိုင္ငံသား Michael Townley သူက ပီႏိုေခ်း အတြက္ ဓာတုလက္နက္ထုတ္လုပ္ေရးမွာကူညီခဲ့သူၿဖစ္တယ္။


ခ်ီကာဂိုတကၠသိုလ္ပညာတတ္မ်ား (သို႔မဟုတ္) ပီႏိုေခ်း ရဲ႕စီးပြားေရးေပၚလစီသစ္

၁၉၇၃ မွာ အာဏာသိမ္းၿပီးတဲ့ေနာက္ စစ္အစိုးရ ကိုဦးေဆာင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့ၿပီး အစိုးရေဟာင္း ရဲ႕လႊတ္ေတာ္ ကို ရပ္ဆိုင္းထားခဲ့တယ္။ ပီႏိုေခ်းက ခ်ီကာဂိုတကၠသိုလ္မွာ ခ်ီလီစီးပြားေရးပညာရွင္(၂၅) ေယာက္ကို မီလ္တန္ ဖရိုက္မန္း ( Milton Friedman) နဲ႔ အာႏိုး ဟာဘာဂါ ( Arnold Harberger)တို႔မွာပညာသင္ေစလႊတ္ခဲ့တယ္။ေစ်းကြက္စည္းပြားေရးစံနစ္ကိုေၿပာင္းလဲဖို႔ႀကိဳးစားခဲ့တယ္။
ႏိုဘယ္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုဆြတ္ခူးခဲ့သူ မီလ္တန္ဖရိုက္မန္းက ပီနီုေခ်းရဲ႕ၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းေတြကို “ အ့ံႀသမခန္းၿဖစ္ရမဲ့ ခ်ီလီႏိုင္ငံရဲ႕အလွည့္အေၿပာင္း” လို႔ ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ၿပဳလိုက္ႀကၿပီး ပီႏိုေခ်းကိုသူရဲေကာင္းလို ေၿမာက္ပင့္ေၿပာဆိုၿပီးသူတို႔ရဲ႕
စီးပြားေရးသီအိုရီေတြ မွန္ကန္ေႀကာင္းသက္ေသၿပဖို႔ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ႀကတယ္။ဒါေပမဲ့ ခ်ီကာဂို က စီးပြားေရးပညာရွင္ေတြမသိတဲ့အခ်က္က အစိုးရတရပ္ဟာၿခစားလြန္းအားႀကီးရင္ စီးပြားေရးသီအိုရီေတြကိုတခုမွပံုေဖၚလို႔မရဘူးဆိုတာပဲ။ ၁၉၇၀ တံုးက အလုပ္လက္မဲ့ဦးေရ ၄.၃ % ရိွေနရာကေန ပီႏိုေခ်းအုပ္ခ်ဳပ္လိုက္ၿပီး ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ႀကာလာတဲ့အခါမွာေတာ့ ၂၂% ေက်ာ္အထိၿမင့္တက္သြားတယ္။ ဆင္းရဲငတ္ၿပတ္ေနတဲ့လူဦးေရ ကလည္း ၄၀ % အထိ (၂ )ဆေက်ာ္တက္သြားတယ္။ ( ဗမာၿပည္အေရးမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ပညာတတ္လို႔ဘဝင္ခိုက္ေနတဲ့လူေတြ၊ တတိယအုပ္စုလို႔ေႀကြးေႀကာ္ၿပီး စစ္အုပ္စုကို ပေရာပရီလုပ္ခ်င္ေနတဲ့လူေတြ သတိထားပါ။ ၿခစာလြန္းအားႀကီးတဲ့စစ္အစိုးရေအာက္မွာ ၿပည္သူလူထုအတြက္ေစတနာပါတဲ့စီမံကိန္းဆိုတာလည္းအေကာင္အထည္ေဖၚလို႔မရပါ)။

အပိုင္း(၂)

“ ပီႏိုေခ်း က သူလုပ္ေနတဲ့အရာေတြအေၿခအေနမဟန္ေတာ့ဘူးဆိုတာသိေနခဲ့တယ္။ ဒါေႀကာင့္ ၁၉၈၀ မွာ လူထုဆႏၵခံယူပြဲ ကို ဇြတ္အတင္းေဖၚ
ေဆာင္တယ္။ သူ တေယာက္တည္းအာဏာ ကိုဆက္လက္ကိုင္ဆြဲလို႔ရမဲ့ အၿခခံဥပေဒကို တင္သြင္းေတာ့တယ္။ လက္ကၤ်ာႏိုင္င့ေရးေခါင္းေဆာင္
ေတြဦးေဆာင္တဲ့ “လြတ္လပ္ေသာ ဒီမိုကရက္တစ္သမဂၢ” ( Independent democratic Union) ဆိုတဲ့အုပ္စုကေနေရးဆြဲေပးတဲ့ ဥပေဒေတြေပါ့။ အဲ့ဒီလူထုဆႏၵ ခံယူပြဲက လိမ္လည္ၿပီးလုပ္ခဲ့တယ္ ဆိုတာလူတိုင္းသိေနတယ္။ သိတ္မထူးဆန္းပါဘူး။ အေၿခခံဥကေဒကိုအသိအမွတ္ၿပဳဖို႔မဲ
အေရအတြက္ကိုလိမ္ၿပီးၿပတာဆိုေတာ့ ႏိုင္သြားတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူသတိမထားမိလိုက္တဲ့အခ်က္က ၁၉၈၀ လူထုဆႏၵခံယူပြဲကာလကတည္းကစၿပီး ၿပည္သူလူထုေတြက နည္းလမ္းသစ္ေတြကိုရွာႀကံလာႀကတယ္။ တခ်ိဳ႕အလုပ္သမားသမဂၢေခါင္းေဆာင္ေတြက အႀကမ္းမဖက္တိုက္ပြဲလမ္းေႀကာင္း
ေပၚမွာ အလုပ္သမားသပိတ္ေတြ၊ စက္ရံုဆႏၵၿပပြဲေတြကို လႈံ႔ေဆာ္ခဲ့ႀကတယ္။ လမ္းမေတြမွာ စစ္အစိုးရကိုအန္တုတဲ့ ေက်ာင္းသားသမဂၢ
ေခါင္းေဆာင္ေတြ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္အဖမ္းခံခဲရတယ္။ မိန္းကေလးေတြမုဒိန္းက်င့္ခံရၿပီး၊ အေလာင္းေဖ်ာက္ခံရတဲ့ၿဖစ္ရပ္ေတြက
ပီႏိုေခ်းလက္ထက္မွာ ၿဖစ္ရိုးၿဖစ္စဥ္တခုလိုၿဖစ္ေနတယ္။ ထားေတာ့--- အၿဖစ္ဆိုးေတြကိုသိတ္ၿပန္ၿပီးေၿပာမေနခ်င္ေတာ့ဘူး၊ စိတ္လႈပ္ရွားအားတက္ဘြယ္ေတြကို ေၿပာၿပခ်င္တယ္။ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ကတည္းက လ်ိဳ႕ွဝွက္လႈပ္ရွားလာတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးအုပ္စုေတြရဲ႕ လက္နက္ကိုတိုက္ပြဲေတြေလ----

The Manuel Rodríguez Patriotic Front (သို႔) မ်ိဳးခ်စ္တပ္ေပါင္းစု

“ရက္စက္မိုက္ရိုင္းလြန္းတဲ့ အစိုးရကိုလက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္တာဟာ တရားမၽွတတယ္၊ တရားဝင္ၿဖစ္တယ္” ဆိုတဲ့ေႀကြးေႀကာ္သံကိုစတင္
လႊင့္ထူရင္း ေၿမေအာက္လႈပ္ရွားမႈကိုစတင္လုပ္ေဆာင္လာသူေတြကခ်ီလီကြန္ၿမဴနစ္ပါတီဗ်။ ၁၉၇၃ မွာ စစ္အစိုးရတက္လာေတာ့ သူတို႔ရဲ႕
ပါတီကိုပိတ္ခံလိုက္ရတယ္။ သူတို႔ကစစ္အစိုးရရဲ႕သေဘာသဘာဝကိုသိတယ္ေနေတာ့ လႈပ္ရွားမႈကိုႏွစ္ခုလံုးအတြက္ၿပင္ဆင္ႀကတယ္။
ေက်ာင္းသားတိုက္ပြဲေတြ၊ အလုပ္သမားတိုက္ပြဲေတြႀကားမွာေရာက္ေနသလို၊ တဘက္မွာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကိုလုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္ဖို႔အတြက္
အၿမဲၿပင္ဆင္ေနတဲ့သူေတြ၊ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရး နဲ႔နတရားမႈကိုတုန္႔ၿပန္ခ်င္ေနတဲ့သူေတြ။ သူတို႔ကလည္းခ်ီလီၿပည္သူေတြရဲ႕
သူရဲေကာင္းေတြပါဗ်ာ၊ သူတို႔လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ၿပည္သူေတြႀကိတ္ဝမ္းသာခဲ့ရတဲ့အၿဖစ္ေတြကိုေၿပာၿပခ်င္တယ္။
1985 မွာ ပီႏိုေခ်းအစိုးရကိုေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့အေမရိကန္အရာရိွတေယာက္ကို ၿမိဳ႕ေတာ္ ဆန္ဒီေရးဂိုးမွာ ဗံုးခြဲတိုက္ခိုက္ခဲ့သလို၊
ပီနိုေခ်းကိုပါလုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္ဖို႔ႀကိဳးစားခဲ့ႀကတယ္။ တခါက်ေတာ့ အခြင့္ေကာင္းတခုကိုႀကံဳလိုက္တယ္။ ပီႏိုေခ်းစီးလာတဲ့ကားကိုပစ္ခပ္
ေဖာက္ခြဲပစ္လိုက္ႀကတယ္။ ပီႏိုေခ်း ရဲ႕ကိုယ္ရံေတာ္ (၅) ေယာက္လံုးပက္ပက္စက္စက္ေသသြားတယ္။ ပီႏိုေခ်းက နည္းနည္းကံေကာင္း
သြားတယ္ထင္တယ္။ ဒဏ္ရာတခ်ိဳ႕ပဲရခဲ့တယ္။ စစ္အုပ္စုကလည္းလက္တံု႔ၿပန္တယ္။ လုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္တဲ့အဖြဲ႔ဝင္တေယာက္ကိုေၿခရာခံမိသြားၿပီး၊ သူ႔အိမ္ကိုဝိုင္းပိတ္ဆို႔လိုက္တယ္။ အေသဖမ္းခ်င္ပံုရတယ္ဗ်။ သူ႔ခႏၶာကိုယ္ေပၚမွာ က်ည္ဆံ (၁၃) ေထာင့္ထက္မနည္းစိုက္ဝင္ေနတယ္။ အိမ္နံရံေတြမွာ ေပါက္ေနတဲ့ေသနတ္က်ည္ဆံရာေပါက္ေတြကို ေရႀကည့္လုိက္ရင္ အေပါက္ (၅၀၀) ေက်ာ္တယ္။ မ်ိဳးခ်စ္တပ္ေပါင္းစုက
လည္းဘယ္ေနာက္ဆုတ္သြားမလဲ။ ( M.16) လက္နက္ေတြကိုေထာင္ခ်ီၿပီး ၿမိဳ႕ေတာ္ထဲဆီ တိတ္တဆိတ္ခိုးသြင္းႀကတယ္။ အာပီဂ်ီ (၇) နဲ႕ M.72 LAW ေရာ့ကက္ေတြ။ အင္အားၿပင္းထန္တဲ့ ေဖာက္ခြဲေရးလက္နက္ေတြ ကအစပါတယ္။ အစိုးရကေတာ့ ေနာက္ကြယ္ကေန က်ဴးဘား၊ ဆိုဗီယက္ၿပည္ေထာင္စု နဲ႔ အေရွံဂ်ာမဏီ ကေထာက္လွမ္းေရးေတြပါဝင္ေနတယ္လို႔စြတ္စြဲႀကတယ္။ ၁၉၉၀ မွာ ေလတပ္အႀကီးအကဲ ဂတ္စတာဗို လိုက္ဂ်္ (Gustavo Leigh Guzmán)ရိွေနတဲ့ ရံုးထဲထိဝင္ၿပီး ေသနတ္နဲ႔ဝင္လုပ္ႀကံပစ္တယ္။ ဒီေလတပ္အႀကီးအကဲ ဆိုတဲ့ပုဂၢိဳလ္က
အာလန္ေဒးလက္ထက္မွာ ပီႏိုေခ်းရဲ႕စစ္တပ္ကအာဏာသိမ္းမႈကို သေဘာတူတယ္ဆိုၿပီး ပထမဆံုးလက္မွတ္ထိုးခဲ့သူ။ သူ႔ခႏၶာကိုယ္မွာ
က်ည္ဆံ (၅) ေထာင့္ေလာက္စိုက္ဝင္သြားတယ္။ က်ေနာ္တို႔ မွာဝမ္းသာလိုက္တာဗ်ာ-- ခင္ဗ်ားစဥ္းစားႀကည့္-- ပီႏိုေခ်းလက္ထက္မွာ--
အဖမ္းမခံရဘူးတဲ့အိမ္ဆိုတာမရိွသေလာက္ပဲ။ တခ်ိဳ႕ဆို ဘယ္ေရာက္သြားမွန္းမသိဘူး။ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕အေလာင္းေတြလည္း
ေပ်ာက္ကုန္တယ္။ ေထာင္က်ေနတဲ့သူေတြလည္းေသသလားရွင္သလားမသိ--ဆိုေတာ့ တေယာက္ေယာက္ကလက္တုန္႔ၿပန္ရင္က်ေနာ္တို႔
အရမ္းေပ်ာ္တာပဲ။”


နိဂံုး --
၁၉၈၈ ဒုတိယအႀကိမ္လူထုဆႏၵခံယူပြဲမွာ ပီႏိုေခ်း ရဲ႕အုပ္စိုးမႈကိုဆက္လက္မလိုခ်င္ေတာ့တဲ့ၿပည္သူလူထုက“ ႏိုး” မဲအေရအတြက္ ၅၆% နီးပါးထည့္ၿပီး အေၿဖေပးခဲ့တယ္။ လူေပါင္းေထာင္ခ်ီၿပီးသတ္ခံရေပမဲ့ ခ်ီလီၿပည္သူေတြစိတ္မေလ်ာ့ခဲ့ႀကပါဘူး။ “ ေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြလာေနၿပီ”
( Joy is Coming ) ဆိုတဲ့သီခ်င္းေတြ ဆန္ဒီေရဂိုးၿမိဳ႕ထဲမွာ ေနရာအႏွံ႔စီးေမ်ာေနတယ္။ ဆႏၵၿပပြဲေတြက လမ္းမေတြေပၚမွာ ေနရာယူထားႀကသလို-ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကိုလုပ္ႀကံသတ္ၿဖတ္မဲ့ မ်ိဳးခ်စ္ေတာ္လွန္ေရးတပ္ေပါင္းစုေတြက တိတ္တဆိတ္လက္နက္ေတြသယ္ေဆာင္ေနႀကတယ္။“ ႏိုး” ေႀကြးေႀကာ္သံေတြက ဗံုးေတြနဲ့အတူ ေလတပ္ကစစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္တေယာက္ရဲ႕ရံုးခန္းထဲမွာ အရိွန္ၿပင္းၿပင္းကြဲေနတယ္။
၁၉၈၀ လူထုကိုလိမ္လည္ခဲ့တဲ့ ဆႏၵခံယူပြဲကို ခ်ီလီၿပည္သူေတြက-အရွိန္ၿပင္းၿပင္းနဲ႔ၿပန္ၿပီးအေၿဖေပးခဲ့ႀကတယ္။

ေအာ္--ဗမာၿပည္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြကေတာ့ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲကာလတံုးကေလာက္ေတာင္သတၱိမေကာင္းရွာေတာ့ဘူး။ ၿပည္သူကိုလြတ္လြတ္လပ္လပ္စည္းရံုးခြင့္မေပးတဲ့အၿပင္ကလိမ္ကက်စ္နဲ႔မဲကိုလိမ္ၿပီးယူခ်င္ေနေသးတယ္။ စကာၤပူမွာ--- ဂ်ပန္မွာ--မေလးရွားမွာ--နယူးေယာက္မွာ-- ႏိုင္ငံအႏွံ႔စစ္အုပ္စုေတြအရွက္ကြဲေနၿပီ--- မဲရႈံးခဲ့ရင္ အရွဳံးကိုလက္ခံဖို႔ဖိအားေပးခဲ့တဲ့ ပီႏိုေခ်း ရဲ႕ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြေလာက္ေတာင္
သတၱိရိွႏိုင္ပါ့မလား။ မဲလိမ္လို႔ စစ္အုပ္စု က ဖြဲ႕စည္းပံုအသစ္ကိုဇြတ္အသက္သြင္းလည္း လူထုက နည္းလမ္းသစ္ေတြရွာဖို႔ၿပင္ဆင္ထားလိမ့္မယ္
လို႔ယံုတယ္။ စစ္အာဏာရွင္ေတြတခုေလာက္ေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းသိေစခ်င္တယ္။
ေမလ က က်ေနာ္တို႔ ကိုသစၥာရိွေနသလို--- က်ေနာ္တို႔ကလည္းေမလကို ႏွလံုးေသြးထပ္ၿပီး သစၥာဆိုထားတယ္။
စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြအတြက္ေတာ့ေမလဆိုတာနမိတ္မေကာင္းႏိုင္တဲ့အနာဂတ္ေဟာကိန္းတခုၿဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။

ေအာင္္မိုးဝင္း

Sources
2004 Commission on Torture် ( Valech Report)
Albright: We made terrible mistake, BBC, December 4, 1998
Born in Blood & Fire by John Charles Chasteen
Wikipedia.com

[ READ MORE... ]